Waarom de yen stijgt en daalt na de grootste renteverhoging van Japan in 30 jaar

Jan van Dijk · 2026-06-16

De Japanse yen heeft gisteren een flinke rit gemaakt. Na de aankondiging dat de Bank van Japan (BOJ) de belangrijkste rente verhoogt naar 1 procent – het hoogste niveau sinds 1995 – steeg de yen eerst flink ten opzichte van de dollar. Maar die winst werd al snel weer ingeleverd. Wat is hier aan de hand? En waarom reageert de valutamarkt zo tegenstrijdig? ### De beslissing die iedereen zag aankomen De renteverhoging naar 1 procent was geen verrassing. Sterker nog, vrijwel elke econoom had deze stap al ingeprijsd. De BOJ had de afgelopen maanden meerdere keren gesuggereerd dat het tijd was voor normalisatie van het monetaire beleid. Toch zorgde de officiële aankondiging voor beweging op de markt. Dit is de eerste keer in drie decennia dat de Japanse rente op dit niveau staat. Ter vergelijking: de Europese Centrale Bank houdt de rente in de eurozone momenteel rond de 2 procent, terwijl de Amerikaanse Federal Reserve nog altijd rond de 4,25 tot 4,5 procent zit. Japan is dus nog steeds de uitzondering, maar het gat wordt kleiner. ### Waarom de yen eerst steeg en toen weer daalde In eerste instantie reageerden beleggers zoals verwacht: een hogere rente maakt een valuta aantrekkelijker. Het rendement op Japanse staatsobligaties stijgt, waardoor internationale investeerders yen willen kopen. Maar die beweging was van korte duur. De reden? De markt had de verhoging al volledig ingeprijsd. Wanneer een beslissing volledig wordt verwacht, is er weinig ruimte voor extra positief nieuws. Traders spreken dan van 'buy the rumor, sell the news' – je koopt op geruchten en verkoopt zodra het officieel is. Precies dat gebeurde hier. Daarnaast speelt mee dat de BOJ in haar verklaring benadrukte dat verdere verhogingen afhankelijk zijn van de economische ontwikkeling. Dat klinkt voorzichtig, en voorzichtigheid vertaalt zich vaak in een zwakkere munt. ### Wat betekent dit voor jouw beleggingen? Als je belegt in Japanse aandelen of obligaties, is dit nieuws relevant. Een hogere rente betekent doorgaans: - Hogere leenkosten voor bedrijven, wat de winstmarges kan drukken - Een sterkere yen, wat gunstig is voor importeurs maar ongunstig voor exporteurs - Meer aantrekkingskracht van Japanse staatsobligaties voor internationale beleggers Voor Nederlandse beleggers die in Europese of Amerikaanse fondsen zitten, is het effect indirect maar zeker voelbaar. Japan is een van de grootste economieën ter wereld, en veranderingen in het Japanse monetaire beleid kunnen wereldwijd doorwerken in aandelenkoersen en wisselkoersen. ### De bredere context: een wereldwijde rentecyclus Japan was jarenlang het buitenbeentje met een rente rond nul of zelfs negatief. Dat maakte de yen populair als 'funding currency': beleggers leenden goedkoop in yen en investeerden dat geld in hoger renderende activa elders. Die strategie, bekend als de carry trade, wordt nu minder aantrekkelijk. Toch is de beweging voorzichtig. De BOJ wil geen schokken veroorzaken. Een te snelle rentestijging zou de Japanse economie, die nog steeds worstelt met deflatie en een vergrijzende bevolking, kunnen beschadigen. Daarom kiest de centrale bank voor een geleidelijk pad. ### Wat kun je nu doen? Voor de meeste particuliere beleggers is dit vooral een signaal om alert te blijven. Wisselkoersschommelingen kunnen invloed hebben op je portefeuille, vooral als je belegt in internationale fondsen. Overweeg om: 1. Je posities in Japanse activa te herzien 2. Te kijken naar valutarisico's in je bestaande beleggingen 3. De uitspraken van de BOJ in de komende maanden te blijven volgen ### Conclusie: voorzichtig optimisme De yen blijft volatiel, en dat is niet vreemd in een periode van monetaire herijking. De renteverhoging naar 1 procent is historisch, maar de markt heeft er al rekening mee gehouden. Voor beleggers is het vooral een herinnering dat nieuws niet altijd leidt tot de verwachte koersreactie. Soms is de verwachting zelf al het nieuws. Blijf rustig, spreid je risico's, en onthoud: de valutamarkt is een oceaan van verwachtingen, geen voorspelbaar meer.