Wereldwijde voorraadrace versnelt door spanningen Iran

Jan van Dijk · 2026-05-16

De wereldwijde race om voorraden aan te leggen van gefabriceerde goederen wordt steeds heviger. Dit komt door de angst voor een energiecrisis, die weer wordt aangewakkerd door de aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten. In de komende week zullen bedrijfsenquêtes opnieuw worden overschaduwd door deze geopolitieke spanningen, die nu al drie maanden duren. Het is een gekke tijd, hè? Je voelt het overal: bedrijven die normaal rustig hun planning deden, zijn nu in een soort overlevingsmodus geschoten. Ze willen niet weer zo afhankelijk zijn van onzekere toeleveringsketens. En dat begrijp ik wel. Niemand wil straks met lege handen staan als de energieprijzen weer door het dak gaan. ### Waarom deze voorraadrace nu zo belangrijk is De impact van deze voorraadrace is enorm. Het gaat niet alleen om olie of gas, maar om alles wat wordt gemaakt. Denk aan elektronica, auto-onderdelen, medische apparatuur en zelfs speelgoed. Bedrijven vrezen dat een verdere escalatie van het conflict de productie in belangrijke regio's kan lamleggen. - Energieprijzen zijn al gestegen met gemiddeld 15% in de afgelopen maand. - De kosten voor containervervoer zijn met 20% toegenomen. - Levertijden worden langer, soms met weken. Dit alles zorgt voor een domino-effect. Kleine bedrijven hebben het het zwaarst, want zij hebben minder buffer om dit op te vangen. Grote multinationals kunnen nog wat extra voorraad inslaan, maar ook zij voelen de druk.  ### Wat betekent dit voor de Nederlandse markt? Voor ons in Nederland is dit extra relevant. We zijn een handelsnatie, met Rotterdam als een van de grootste havens ter wereld. Als de aanvoer van goederen stokt, merken wij dat direct. Denk maar aan de chiptekorten van een paar jaar geleden. Dat was een voorbode van wat we nu zien. Bedrijven moeten nu keuzes maken. Investeren ze in extra voorraad, of vertrouwen ze op just-in-time leveringen? Die laatste strategie is jarenlang de norm geweest, maar nu lijkt die kwetsbaar. Steeds meer bedrijven kiezen voor een hybride model: een basisvoorraad aanhouden voor kritische onderdelen, terwijl ze voor de rest flexibel blijven. > "We hebben geleerd dat we niet alles kunnen plannen. Maar we kunnen wel voorbereid zijn." – Jan van Dijk, Senior abc-Analist & Strategiecoördinator  ### De rol van technologie in deze chaos Gelukkig biedt technologie ook oplossingen. AI en data-analyse helpen bedrijven om patronen te herkennen en beter te voorspellen wanneer er vraagpieken komen. Zo kunnen ze slimmer inkopen en voorkomen ze dat ze te veel of te weinig voorraad hebben. Maar het blijft een uitdaging. De situatie verandert bijna dagelijks. Wat vandaag werkt, kan morgen achterhaald zijn. Daarom is het belangrijk om flexibel te blijven en scenario's te bedenken voor verschillende uitkomsten. ### Hoe lang gaat dit duren? Dat is de miljoenenvraag. Niemand weet hoe lang de oorlog in het Midden-Oosten nog duurt. Zolang die doorgaat, zullen de spanningen op de energiemarkt aanhouden. En zolang die spanningen er zijn, blijft de race om voorraden bestaan. Wat we wel weten, is dat bedrijven die nu investeren in veerkracht, er over een jaar beter voor staan. Het is een investering in stabiliteit, niet in paniek. En dat is precies wat we nodig hebben in deze onzekere tijden. Dus, of je nu een klein bedrijf runt of bij een groot concern werkt: blijf alert, plan vooruit en wees niet bang om aanpassingen te doen. De wereld verandert snel, maar met de juiste strategie kun je de storm doorstaan.