De onvoorspelbare overheidsinterventie onder president Prabowo verandert Indonesië van een lieveling van de opkomende markten in een wereldwijde achterblijver. Wat betekent dit voor beleggers?
## Waarom Prabowo's binnenste kring beleggers zenuwachtig maakt
De Indonesische president Prabowo Subianto had de wind mee. Het land stond bekend als de lieveling van de opkomende markten, met een groeiende economie en een groeiende middenklasse. Maar de laatste maanden is dat beeld flink vertroebeld. Beleggers die ooit vol vertrouwen in Jakarta investeerden, kijken nu met grote zorgen naar de ontwikkelingen in het paleis.
Het probleem? Onvoorspelbare overheidsinterventie. De binnenste kring rondom de president neemt beslissingen die de markt keer op keer verrassen. En niet op een goede manier. Waar voorheen stabiliteit en voorspelbaarheid heersten, is nu sprake van een beleid dat zich moeilijk laat inschatten. Dat jaagt kapitaal weg.
### De kern van het probleem
De afgelopen jaren stroomde er massaal buitenlands geld naar Indonesië. Logisch, want het land heeft veel te bieden: een jonge bevolking, rijke grondstoffen en een strategische ligging. Maar sinds Prabowo aan de macht is, lijkt de overheid steeds vaker in te grijpen in sectoren die voorheen relatief vrij waren. Denk aan mijnbouw, energie en zelfs technologie.
Die interventies zijn niet altijd slecht, maar ze zijn wel onvoorspelbaar. Het ene moment wordt er een nieuw beleid aangekondigd dat bedrijven steunt, het volgende moment draait de overheid dat besluit weer terug. Voor beleggers is dat een nachtmerrie. Zij houden niet van onzekerheid. Zonder duidelijke spelregels is het moeilijk om te investeren, laat staan om lange termijnstrategieën te ontwikkelen.
### De gevolgen voor de markt
De cijfers liegen er niet om. Waar Indonesië eerder de global outperformer was, is het nu een van de slechtst presterende markten ter wereld. De beurs in Jakarta heeft het zwaar, en de nationale munt, de roepia, staat onder druk. Dat heeft directe gevolgen voor de koopkracht van de bevolking, want importproducten worden duurder.
- De beursindex is sinds de inauguratie van Prabowo met meer dan 10 procent gedaald.
- Buitenlandse beleggers hebben in de afgelopen zes maanden miljarden euro's uit het land gehaald.
- De roepia is op het zwakste punt in jaren ten opzichte van de euro en de dollar.
Die ontwikkelingen zijn niet alleen een probleem voor internationale investeerders, maar ook voor de Indonesische bevolking zelf. Een zwakkere munt betekent duurdere energie en levensmiddelen. En dat terwijl de inflatie al jarenlang een punt van zorg is.
### Wat beleggers nu moeten doen
Voor Nederlandse beleggers die in Indonesië hebben geïnvesteerd, is het verleidelijk om in paniek te raken. Toch is dat niet altijd de juiste reactie. Het is verstandiger om rustig te blijven en de situatie goed te analyseren. Niet elke interventie is per definitie slecht. Sommige maatregelen kunnen op de lange termijn juist positief uitpakken.
Denk bijvoorbeeld aan de focus op binnenlandse verwerking van grondstoffen. Dat kan de economie op termijn versterken, ook al zorgt het nu voor onrust. Het is alleen wel belangrijk dat de overheid duidelijke kaders stelt en communiceert. Zolang dat niet gebeurt, blijft het risico groot.
Een andere optie is om te spreiden. Beleggers die hun geld over meerdere opkomende markten hebben verdeeld, lopen minder risico dan degenen die alles op één land hebben gezet. Dat klinkt misschien als een open deur, maar in de praktijk wordt het nog vaak vergeten.
### De rol van de internationale gemeenschap
Ook internationaal wordt er met zorg naar Indonesië gekeken. De Verenigde Staten en Europese landen hebben de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in het land. Zij zien nu dat hun investeringen onder druk staan. Dat kan gevolgen hebben voor de diplomatieke relaties, maar ook voor de handelsverdragen die op tafel liggen.
Het is dan ook belangrijk dat de Indonesische regering snel met duidelijkheid komt. Beleggers hoeven geen garanties, maar wel voorspelbaarheid. Als die er niet komt, zal het land nog verder achterop raken. En dat zou zonde zijn, want de potentie is er nog steeds.
### Een sprankje hoop
Toch is er ook goed nieuws. De Indonesische economie groeit nog altijd, zij het minder hard dan voorheen. Ook de binnenlandse consumptie blijft redelijk op peil. Dat betekent dat er nog steeds kansen zijn, ook al zijn die minder vanzelfsprekend dan een paar jaar geleden.
Het is nu aan Prabowo en zijn team om het vertrouwen te herstellen. Dat kan door transparanter te communiceren en minder ad-hoc beslissingen te nemen. Als ze dat lukt, kan Indonesië snel weer de lieveling van de opkomende markten worden. Maar zolang de onvoorspelbaarheid aanhoudt, blijven beleggers aan de zijlijn staan. En dat is precies wat niemand wil.