Waarom olieprijzen nog jarenlang laag kunnen blijven
Jan van Dijk ·
Luister naar dit artikel~4 min
De VS en Iran verlengen het staakt-het-vuren met 60 dagen en heropenen de Straat van Hormuz. Toch blijft de oliemarkt onder druk door een wereldwijd overschot en hoge verzendkosten.
De spanningen in het Midden-Oosten lijken even te zakken. De Verenigde Staten en Iran hebben een voorlopig akkoord bereikt om het staakt-het-vuren met 60 dagen te verlengen en de Straat van Hormuz weer open te stellen. Dat klinkt als goed nieuws, en dat is het ook. Maar laten we eerlijk zijn: het is nog lang geen reden om te juichen.
Want zelfs met dit akkoord blijft de oliemarkt in een vreemde staat. Het gaat niet alleen om geopolitiek. Het gaat om een fundamenteel overschot aan ruwe olie wereldwijd, gecombineerd met hoge verzendkosten. Pas als beide factoren veranderen, kunnen we spreken van een echt herstel.
### De rol van de Straat van Hormuz
De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste zeeroutes ter wereld. Elke dag varen er enorme tankers doorheen met miljoenen vaten olie. Toen de dreiging van een sluiting ontstond, schoten de verzekeringspremies en transportkosten omhoog. Logisch, want niemand wil zijn schip riskeren in een conflictzone.
Met het nieuwe akkoord lijkt de directe dreiging voorlopig afgewend. Maar vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Rederijen en verzekeraars blijven voorzichtig. De tarieven dalen niet van de ene op de andere dag. Het kost tijd voordat de markt weer echt normaal functioneert.
### Een overschot dat niet weggaat
Los van de geopolitiek is er een veel groter probleem: er is simpelweg te veel olie. De OPEC+ landen hebben jarenlang afgesproken om de productie te beperken, maar de naleving is verre van perfect. Tegelijkertijd pompen landen als de Verenigde Staten en Brazilië op recordniveaus.
Het gevolg? Een structureel overschot dat de prijzen blijft drukken. Zelfs als de vraag wereldwijd weer aantrekt, duurt het nog jaren voordat de voorraden zijn weggewerkt. En zolang dat niet gebeurt, blijft de prijs onder druk staan.
Denk aan een badkuip die helemaal vol zit. Je kunt de kraan wel dichtdraaien, maar het duurt nog lang voordat het waterpeil zakt. Zo werkt het ook met olie. De opslagfaciliteiten zitten vol, en dat heeft directe gevolgen voor de prijs.
### Verzendkosten als barometer
Een interessante graadmeter is de prijs van het vervoer zelf. De kosten voor het charteren van een tanker zijn nog steeds aanzienlijk hoger dan normaal. Dat komt deels door de verzekeringspremies, maar ook door de onzekerheid over de toekomst.
Zolang rederijen het risico niet durven te nemen om goedkoop te varen, blijven de transportkosten hoog. En die kosten worden uiteindelijk doorberekend in de prijs die jij en ik betalen aan de pomp. Het is dus niet alleen een kwestie van de ruwe olieprijs zelf.
### Wat betekent dit voor jou?
Als je belegt in olie of energie-aandelen, is het belangrijk om realistisch te blijven. De dagen van €61 per vat (omgerekend van de oorspronkelijke $67) zijn voorlopig niet terug. Het kan makkelijk nog twee tot drie jaar duren voordat we dat niveau weer zien.
- Houd rekening met aanhoudende volatiliteit
- Kijk niet alleen naar de prijs, maar ook naar de voorraden
- Wees voorzichtig met voorspellingen op korte termijn
De markt heeft tijd nodig om zich aan te passen. Zowel de producenten als de consumenten moeten wennen aan een nieuw evenwicht. En dat evenwicht ligt lager dan we gewend waren.
### Een realistisch beeld
Het akkoord tussen de VS en Iran is een stap in de goede richting. Maar het is geen oplossing voor het onderliggende probleem. De oliemarkt zit in een overgangsfase die nog jaren kan duren. Wie daar rekening mee houdt, kan beter inschatten wat er gaat gebeuren.
Dus neem het nieuws met een korreltje zout. Een staakt-het-vuren betekent niet dat alles weer normaal is. Het betekent alleen dat de grootste paniek voorbij is. Het echte werk begint nu pas.