Waarom de Japanse centrale bank nog niet klaar is met renteverhogingen

Jan van Dijk · 2026-06-17

De Japanse centrale bank (BOJ) heeft deze week de rente verhoogd naar het hoogste niveau sinds 1995. Maar volgens een recente enquête van Bloomberg verwacht maar liefst 90 procent van de economen dat er dit jaar nog een verhoging volgt. Dat klinkt misschien als een technisch onderwerp, maar het heeft verstrekkende gevolgen voor jouw portemonnee en de wereldwijde financiële markten. Laten we eens kijken wat dit precies betekent en waarom jij dit in de gaten moet houden. ### Waarom verhoogt de BOJ de rente? Japan was jarenlang het schoolvoorbeeld van extreem goedkoop geld. De rente stond er al decennia op of rond het nulpunt, en soms zelfs negatief. Dat was bedoeld om de economie te stimuleren en de hardnekkige deflatie te bestrijden. Maar de tijden zijn veranderd. De inflatie in Japan is opgelopen en de lonen stijgen eindelijk mee. Daardoor ziet de centrale bank ruimte om het beleid te normaliseren. Een renteverhoging is in feite een signaal dat de economie sterk genoeg is om op eigen benen te staan. Het is alsof een kind dat jarenlang zijwieltjes had, nu zonder kan fietsen. De BOJ zegt daarmee: we vertrouwen erop dat de economie het aankan. ### De impact op de yen en de wereldwijde markten Dit is niet alleen een Japanse aangelegenheid. De yen is een van de meest verhandelde valuta ter wereld. Wanneer Japan de rente verhoogt, wordt de yen aantrekkelijker voor beleggers. Dat kan leiden tot verschuivingen in kapitaalstromen. Beleggers die eerder in dollars of euro's zaten, kunnen hun geld nu naar Japan verplaatsen. Daarnaast heeft Japan een enorme invloed op de obligatiemarkt. Japanse staatsobligaties worden wereldwijd gezien als een veilige haven. Een hogere rente betekent dat die obligaties meer opleveren, wat gevolgen heeft voor de rentes in andere landen. Het is een kettingreactie die je misschien niet direct voelt, maar die wel degelijk invloed heeft op bijvoorbeeld je hypotheekrente of de waarde van je aandelenportefeuille. ### Wat betekent dit voor Nederlandse beleggers? Voor jou als belegger in Nederland zijn er een paar praktische zaken om in de gaten te houden: - **De yen-koers**: Een sterkere yen kan gevolgen hebben voor bedrijven die veel in Japan verdienen. Denk aan exporteurs die juist gebaat zijn bij een zwakkere yen. - **Japanse aandelen**: Een renteverhoging kan de beurs in Tokyo onder druk zetten, maar het kan ook een teken van vertrouwen zijn. Het hangt er maar net vanaf hoe de markt het interpreteert. - **Wereldwijde rentes**: Als de Japanse rente stijgt, kan dat ook de rentes elders beïnvloeden. Dat is relevant voor je obligaties en je hypotheek. ### De verwachtingen voor de rest van het jaar Volgens de Bloomberg-enquête verwacht dus een ruime meerderheid van de economen dat de BOJ voor het einde van het jaar opnieuw de rente verhoogt. De hamvraag is natuurlijk wanneer en met hoeveel. Sommige analisten denken aan een kleine stap in het najaar, anderen houden rekening met een grotere verhoging in december. De centrale bank zal vooral letten op de loonontwikkeling en de inflatieverwachtingen. Als die blijven stijgen, is een nieuwe verhoging waarschijnlijk. Maar de BOJ wil ook niet te snel gaan, want dat zou de economische groei kunnen schaden. Het is een delicate balans. ### Wat kun jij hiermee? Het belangrijkste is dat je je niet laat verrassen. Houd het nieuws over de Japanse economie in de gaten, vooral rond de rentebesluiten van de BOJ. Als je belegt in Japanse fondsen of bedrijven die veel zaken doen in Japan, is dit relevant nieuws. Daarnaast is het verstandig om je portefeuille te spreiden. Niemand kan voorspellen hoe de markten reageren op een renteverhoging. Door te spreiden over verschillende regio's en sectoren, beperk je het risico. > "Een renteverhoging is in feite een signaal dat de economie sterk genoeg is om op eigen benen te staan." De komende maanden worden dus interessant. Of de BOJ nu wel of niet nog een keer verhoogt, het laat in ieder geval zien dat de tijd van extreem goedkoop geld in Japan definitief voorbij is. En dat heeft gevolgen voor iedereen die met geld bezig is.