Waarom consumenten minder geld te besteden krijgen volgens experts

Jan van Dijk · 2026-07-02

De economie voelt voor veel mensen als een achtbaan. De ene dag lijken de cijfers mee te vallen, de andere dag voelt het alsof je portemonnee steeds lichter wordt. Experts op het gebied van kredietstrategie delen nu een belangrijke waarschuwing: consumenten gaan de komende periode minder ruimte in hun budget ervaren. Maar wat betekent dat precies voor jou? En waarom zeggen ze dit nu? Winnie Cisar, wereldwijd hoofd kredietstrategie bij CreditSights, en Matt Brill, hoofd van de Noord-Amerikaanse investment grade kredietmarkt bij Invesco, gaven onlangs hun visie op de huidige financiële situatie. Hun analyse is glashelder: we staan voor een periode waarin mensen voorzichtiger moeten zijn met hun uitgaven. Niet omdat ze per se minder verdienen, maar omdat de kosten voor dagelijkse dingen blijven stijgen. ### De kern van het probleem Waar komt die druk op de portemonnee eigenlijk vandaan? Het antwoord is minder ingewikkeld dan je misschien denkt. Het draait vooral om de combinatie van aanhoudende inflatie en de rentebeleidsmaatregelen van centrale banken. Wanneer de rente hoog blijft, wordt lenen duurder. Dat raakt niet alleen bedrijven, maar ook consumenten die bijvoorbeeld een hypotheek hebben of een auto op afbetaling rijden. Daar komt nog bij dat de lonen in veel sectoren niet gelijk meestijgen met de prijzen in de supermarkt of bij de energieleverancier. Het resultaat? Mensen hebben het gevoel dat er aan het einde van de maand minder overblijft, ook al is hun salaris misschien licht gestegen. ### Wat betekent dit voor de gemiddelde consument? Voor de meeste mensen vertaalt deze situatie zich naar een paar concrete veranderingen in hun dagelijks leven: - Minder geld voor luxe aankopen zoals uit eten, vakanties of nieuwe elektronica - Meer bewustwording bij het doen van de dagelijkse boodschappen - Toenemende interesse in sparen en het opbouwen van een financiële buffer - Voorzichtiger zijn met het aangaan van nieuwe leningen of financieringen Het interessante is dat deze verschuiving niet alleen in Nederland speelt, maar in de hele westerse wereld. Het is een bredere trend die je overal ziet terugkomen in de economische cijfers. ### De rol van kredietmarkten Wat veel mensen niet beseffen, is dat de kredietmarkten een soort glazen bol zijn voor de bredere economie. Wanneer experts zoals Cisar en Brill kijken naar de signalen in die markten, kunnen ze voorspellingen doen over het consumentenvertrouwen. En die signalen wijzen dus op een periode van terughoudendheid. Bedrijven merken dit ook. Ze zien dat consumenten minder snel overgaan tot grote aankopen. Dat heeft weer invloed op hun omzetten en uiteindelijk op de werkgelegenheid. Het is een kettingreactie die je goed in de gaten moet houden, vooral als je zelf overweegt om grote uitgaven te doen. > "De signalen uit de kredietmarkten zijn zelden verkeerd als het gaat om het voorspellen van consumentengedrag," aldus de experts tijdens hun analyse. ### Hoe kun je je hierop voorbereiden? Niemand heeft een glazen bol, maar je kunt wel degelijk stappen ondernemen om jezelf financieel sterker te maken. Het begint met een eerlijke blik op je huidige uitgavenpatroon. Waar gaat je geld naartoe? En waar kun je makkelijk op besparen zonder dat je levenskwaliteit eronder lijdt? Een andere slimme zet is om te kijken naar je vaste lasten. Kun je bijvoorbeeld overstappen naar een goedkopere energieleverancier of je verzekeringen bundelen? Soms zijn dit kleine aanpassingen die op jaarbasis een flink verschil maken. Denk hierbij aan bedragen van enkele honderden euro's per jaar. Ook het opbouwen van een noodfonds is verstandig. Financiële experts raden aan om minimaal drie tot zes maanden aan vaste lasten achter de hand te hebben. Dat klinkt misschien als een flinke opgave, maar je kunt klein beginnen. Zelfs een bedrag van vijftig euro per maand opzijzetten bouwt op de lange termijn een mooie buffer op. ### Wat kunnen we verwachten? De komende maanden zal duidelijk worden hoe diep de impact op de consumentenbestedingen echt is. Sommige economen verwachten dat de situatie stabiliseert, terwijl anderen denken dat we nog niet door het dieptepunt heen zijn. Wat zeker is, is dat we voorzichtiger moeten zijn met onze financiële keuzes. Voor wie slim met geld omgaat, biedt deze periode overigens ook kansen. Denk bijvoorbeeld aan het vastzetten van een gunstige spaarrente of het heronderhandelen van je hypotheek. Het is een kwestie van alert blijven en inspelen op de mogelijkheden die zich voordoen. Uiteindelijk draait het allemaal om balans. Ja, de tijden zijn onzekerder en je moet misschien wat vaker nadenken voordat je iets koopt. Maar dat betekent niet dat je alle plezier moet opgeven. Het betekent vooral dat je bewuster keuzes maakt en prioriteit geeft aan wat echt belangrijk is. En wie weet, levert die bewustwording op de lange termijn wel een gezondere financiële situatie op dan voorheen.