De stille dreiging die de Amerikaanse veehouderij wakker schudt

Jan van Dijk · 2026-06-25

Het klinkt misschien als een verhaal uit een horrorfilm, maar de werkelijkheid is grimmiger dan fictie. De opkomst van de schroefworm in de Verenigde Staten zet niet alleen de rundvleesindustrie op zijn kop, maar raakt ook andere veehouderijen diep. Terwijl Bloomberg's Julie Fine, Joe Lovinger en Elizabeth Elkin de omvang van deze uitbraak bespreken, is het duidelijk dat dit geen klein probleem is. Het is een stille dreiging die zich razendsnel verspreidt en miljarden aan economische schade kan veroorzaken. ### Wat is de schroefworm precies? De schroefworm is geen gewone vlieg. Het is een parasiet die zijn eitjes legt in open wonden van warmbloedige dieren. Binnen enkele dagen komen de larven uit, die zich letterlijk in het levende weefsel vreten. Dit veroorzaakt niet alleen ondraaglijke pijn bij het dier, maar leidt vaak tot de dood als er niet snel wordt ingegrepen. Voor veehouders is dit een nachtmerrie: een enkel besmet dier kan binnen een week een hele kudde besmetten. De uitbraak in de VS is zorgwekkend omdat het land al tientallen jaren vrij was van deze plaag. Dankzij strenge controles en sterilisatieprogramma's leek de dreiging onder controle. Maar nu is de worm terug, en dat roept vragen op over de veerkracht van de huidige bioveiligheidsmaatregelen. ### De impact op de rundvleesindustrie De rundvleesindustrie is een van de hoekstenen van de Amerikaanse economie. Met miljoenen runderen die jaarlijks worden gehouden voor vleesproductie, is de impact van een uitbraak enorm. Denk aan quarantaines, exportverboden en het ruimen van besmette dieren. De kosten lopen al snel in de honderden miljoenen euro's. Maar het gaat verder dan alleen geld: het vertrouwen van consumenten in de voedselveiligheid staat op het spel. Veehouders in de getroffen regio's staan voor onmogelijke keuzes. Moeten ze al hun dieren preventief behandelen? Of wachten ze tot de eerste symptomen verschijnen? Die onzekerheid is verlammend. En terwijl de overheid probeert de situatie onder controle te krijgen, blijft de klok tikken. ### Niet alleen runderen: andere veehouderijen in gevaar Het is een misvatting dat alleen runderen risico lopen. Schapen, geiten en zelfs varkens zijn vatbaar voor de schroefworm. In landen waar de parasiet endemisch is, zien we dat ook honden en andere huisdieren worden getroffen. De diversiteit aan gastheren maakt de bestrijding extra complex. Een geïntegreerde aanpak is daarom essentieel, maar die ontbreekt vooralsnog. ### Wat betekent dit voor Europa en Nederland? Hoewel de uitbraak zich aan de andere kant van de oceaan afspeelt, is de relevantie voor Nederland groot. We importeren aanzienlijke hoeveelheden rundvlees uit de VS. Een uitbraak daar kan leiden tot handelsbeperkingen en prijsschommelingen op de wereldmarkt. Bovendien is het een wake-upcall: onze eigen bioveiligheidsprotocollen moeten waterdicht zijn om een vergelijkbare crisis te voorkomen. De Nederlandse veehouderij is wereldwijd toonaangevend op het gebied van dierenwelzijn en hygiëne. Maar zelfs de beste systemen zijn niet immuun voor nieuwe bedreigingen. De opkomst van de schroefworm in de VS is een herinnering dat we nooit op onze lauweren kunnen rusten. ### De rol van technologie en monitoring Gelukkig is er ook goed nieuws. Moderne technologieën zoals satellietmonitoring en AI-gedreven data-analyse kunnen helpen om uitbraken vroegtijdig te detecteren. In Australië, waar de schroefworm een bekend probleem is, worden al drones ingezet om vee in afgelegen gebieden te controleren. Dergelijke innovaties kunnen ook in de VS een verschil maken. Maar technologie alleen is niet genoeg. Het vereist samenwerking tussen overheden, wetenschappers en boeren. En het vereist investeringen in onderzoek naar nieuwe bestrijdingsmethoden. De huidige sterilisatietechnieken zijn effectief, maar ze zijn niet goedkoop en vergen jaren van consistente toepassing. ### Een les voor de toekomst Wat we uit deze situatie kunnen leren, is dat preventie altijd beter is dan genezen. De kosten van het voorkomen van een uitbraak zijn minimaal in vergelijking met de economische en maatschappelijke schade die een uitbraak kan veroorzaken. Voor beleidsmakers is dit hét moment om te investeren in robuuste systemen die ons beschermen tegen onzichtbare vijanden. De discussie van Bloomberg-analisten benadrukt dat we niet alleen naar de symptomen moeten kijken, maar naar de onderliggende oorzaken. Klimaatverandering, globalisering en veranderende handelsstromen creëren nieuwe kansen voor ziektes om zich te verspreiden. Willen we onze veehouderijen beschermen, dan moeten we vooruitdenken. ### Conclusie: waakzaamheid is de sleutel De schroefwormdreiging is geen ver-van-ons-bed-show. Het is een reëel risico dat onze voedselvoorziening kan ontwrichten. De komende maanden zullen cruciaal zijn om te zien hoe de VS reageert. Maar ook wij moeten onze verantwoordelijkheid nemen door alert te blijven en te investeren in preventie. Dus, wat kun jij doen? Blijf op de hoogte van de ontwikkelingen, steun initiatieven die bioveiligheid verbeteren en wees kritisch op waar je vlees vandaan komt. Het zijn kleine stappen, maar samen maken ze het verschil. Want uiteindelijk gaat het niet alleen om de dieren of de economie, maar om de veerkracht van ons hele voedselsysteem.