Wat de plotselinge daling van Sandvik en Epiroc ons zegt over grondstoffen

Jan van Dijk · 2026-07-17

Je hebt het vast gemerkt als je de beurs volgt: aandelen van Sandvik AB en Epiroc AB kregen een flinke tik. Het zijn geen kleine jongens, deze Zweedse fabrikanten van mijnbouwmachines. Ze staan bekend om hun robuuste boorinstallaties en transportbanden die kilometers diep onder de grond kunnen werken. Toch zakten ze flink, en dat zette veel professionals aan het denken. Waarom eigenlijk? Het draait allemaal om de vraag. En die vraag wordt sterk beïnvloed door de prijzen van edelmetalen zoals goud, zilver en platina. Sinds de start van dit jaar zagen we een behoorlijke terugval in die prijzen. En als mijnbouwbedrijven minder verdienen aan het goud of zilver dat ze naar boven halen, dan stellen ze nieuwe investeringen uit. Simpel gezegd: er komen minder nieuwe bestellingen binnen voor die gigantische graafmachines en boortorens. ### De directe link tussen metaalprijzen en machine-orders Het is een kettingreactie die je goed moet begrijpen. De winstgevendheid van een goudmijn wordt in euro's per gram of kilogram berekend. Stel, de prijs van goud daalt van ongeveer €60 per gram naar €55 per gram. Dat lijkt misschien niet veel, maar op de schaal waarop mijnbouwbedrijven opereren, lopen de misgelopen inkomsten al snel in de miljoenen. Die marge is cruciaal voor het financieren van nieuwe projecten en het vervangen van verouderde apparatuur. Wanneer de marge onder druk staat, is het eerste wat gebeurt: het uitstel van kapitaalinvesteringen. Bedrijven kijken naar hun bestaande vloot machines en denken: 'We laten die boor nog wel een jaar langer draaien.' Die beslissing heeft direct gevolgen voor leveranciers als Sandvik en Epiroc. Hun orderboeken, vaak volgeboekt maanden van tevoren, raken langzamerhand leger. Beleggers zijn daar als de kippen bij. Ze zien die dalende orderintake aankomen en anticiperen daarop door aandelen te verkopen. Het resultaat? Een neerwaartse druk op de koers. Het is een klassiek voorbeeld van hoe macro-economische trends – in dit geval grondstoffenprijzen – direct doorwerken naar industriële bedrijven. ### Wat dit betekent voor de sector op de langere termijn Is dit een tijdelijke dip of het begin van een langere cyclus? Dat is de vraag waar iedereen mee zit. De mijnbouwsector is notoir cyclisch. Periodes van hoge investeringen worden steevast opgevolgd door periodes van consolidatie. Een paar factoren om in de gaten te houden: - **De rol van centrale banken:** Veel centrale banken blijven goud aanhouden als reserve. Een verschuiving in hun aankoopbeleid kan de vraag significant beïnvloeden. - **Technologische innovatie:** Bedrijven investeren misschien niet in *meer* machines, maar wel in *slimmere* machines. Automatisering en AI in de mijnbouw kunnen een nieuwe groeimotor worden. - **Energie-transitie:** De vraag naar koper, lithium en kobalt voor batterijen en elektrische voertuigen blijft hoog. Dit kan een deel van de daling in edelmetaalvraag compenseren. Het interessante is dat Sandvik en Epiroc zelf ook sterk inzetten op digitalisering en duurzaamheid. Hun nieuwste machines zijn zuiniger, veiliger en kunnen op afstand worden gemonitord. Misschien is de huidige correctie wel een kans voor beleggers die geloven in deze transitie binnen de sector. Zoals een analist het onlangs verwoordde: 'De markt straft kortetermijnzwakte, maar ziet soms de langetermijnstrategie over het hoofd.' ### Praktische inzichten voor de geïnteresseerde professional Als je dit leest, ben je waarschijnlijk niet alleen geïnteresseerd in het 'wat', maar vooral in het 'wat nu'. Hier zijn een paar punten om over na te denken: - **Kijk verder dan de kop:** Een koersdaling van grote industriële bedrijven is vaak een signaal om breder te kijken. Naar toeleveranciers, naar concurrenten, naar de gehele waardeketen. - **Analyseer de cashflow:** In cyclische secties is de winst vaak volatiel, maar de cashflow-sterkte van een bedrijf zegt meer over zijn overlevingskansen in een dip. - **Timing is lastig:** Probeer nooit het exacte dieptepunt te timen. Focus liever op de fundamentele gezondheid van het bedrijf en een faire waardering. De beweging bij Sandvik en Epiroc is meer dan een statistiek op een scherm. Het is een verhaal over wereldwijde vraag, grondstoffen en het vertrouwen van bedrijven om te investeren in de toekomst. En dat verhaal wordt elke dag opnieuw geschreven, gram voor gram, bestelling voor bestelling. Het blijft een vak apart om daarin je weg te vinden, maar hopelijk geeft dit wat meer context bij de dagelijkse fluctuaties.