Waarom Russische benzineprijzen stijgen nu Oekraïne raffinaderijen raakt

Jan van Dijk · 2026-06-17

Het is een onderwerp dat de laatste weken steeds vaker voorbij komt: de Russische benzineprijzen die flink stijgen. En dat heeft alles te maken met de aanvallen van Oekraïne op Russische raffinaderijen. Terwijl de zomervakantie net op gang komt, zien we dat sommige tankstations in Rusland al benzine rantsoeneren. Maar wat betekent dit nu precies, en waarom is dit zo'n groot probleem? Laten we het eens rustig bekijken. ### De kern van het probleem: raffinaderijen onder vuur Russische raffinaderijen zijn geen gewone fabrieken. Ze zijn het kloppende hart van de Russische brandstofvoorziening. Wanneer Oekraïne met drones of raketten deze installaties aanvalt, heeft dat directe gevolgen voor de productie. En die productie is nu eenmaal essentieel om de binnenlandse markt draaiende te houden. De afgelopen maanden zijn er meerdere raffinaderijen geraakt, verspreid over verschillende regio's. Het gaat niet alleen om grote industriële complexen, maar ook om kleinere installaties die een cruciale rol spelen in de lokale brandstofvoorziening. Het resultaat? Minder benzine op de markt, terwijl de vraag juist toeneemt. ### De timing is cruciaal: zomervakantie in Rusland Het is geen toeval dat deze prijsstijgingen precies nu plaatsvinden. In Rusland begint de zomervakantieperiode, net als in Nederland. Miljoenen mensen stappen in de auto om naar hun datsja of vakantiebestemming te rijden. Dat betekent een piek in de brandstofvraag. Wanneer het aanbod afneemt terwijl de vraag stijgt, dan kennen we allemaal de uitkomst: prijzen die omhoog schieten. En dat is precies wat we nu zien gebeuren. Sommige tankstations hebben zelfs limieten ingesteld op hoeveel brandstof klanten mogen tanken. Dat is een behoorlijk ingrijpende maatregel. ### Wat betekent dit voor de Russische consument? Voor de gewone Rus wordt het leven er niet makkelijker op. De brandstofprijzen zijn al jaren een gevoelig onderwerp in Rusland. Stijgende prijzen aan de pomp kunnen snel leiden tot onvrede, zeker wanneer het inkomen niet meestijgt. - De benzineprijs is in sommige regio's met wel 10-15% gestegen in een paar weken tijd. - Tankstations in bepaalde gebieden beperken de verkoop tot maximaal 20 liter per klant. - Er worden steeds vaker lange rijen gevormd bij tankstations die nog wel voldoende voorraad hebben. Het is een situatie die veel weg heeft van wat we in West-Europa zagen tijdens de oliecrises in de jaren '70. Mensen worden ongerust en gaan hamsteren, wat het probleem alleen maar verergert. ### De bredere context: economische gevolgen De impact reikt verder dan alleen de pomp. De Russische economie is sterk afhankelijk van energie-exporten. Wanneer raffinaderijen stilliggen, kan dat ook gevolgen hebben voor de export van diesel en andere brandstoffen. Dat heeft weer invloed op de inkomsten van de Russische staat. Bovendien is er het internationale aspect. Rusland is een belangrijke speler op de wereldwijde energiemarkt. Verstoringen in de Russische brandstofproductie kunnen ook elders in de wereld voor prijsschommelingen zorgen, al is dat effect in Europa momenteel beperkt door de sancties en de verminderde import. ### Hoe reageert de Russische overheid? De Russische autoriteiten proberen de schade te beperken, maar het is een lastige situatie. Er wordt gesproken over het tijdelijk verbieden van brandstofexport om de binnenlandse markt te beschermen. Dat zou betekenen dat er minder diesel en benzine naar het buitenland gaat, zodat er genoeg overblijft voor de eigen bevolking. Daarnaast overweegt de overheid om strategische reserves aan te spreken. Maar dat is natuurlijk geen structurele oplossing. Het blijft een kwestie van symptoombestrijding zolang de raffinaderijen doelwit blijven van aanvallen. ### Wat kunnen we hiervan leren? Voor ons in Nederland is dit misschien een ver-van-ons-bed-show, maar het laat wel zien hoe kwetsbaar onze brandstofvoorziening kan zijn. Het is een reminder dat energie-infrastructuur essentieel is en dat geopolitieke spanningen directe gevolgen kunnen hebben voor de prijs aan de pomp. Het is ook een voorbeeld van hoe moderne oorlogsvoering zich niet alleen richt op militaire doelen, maar ook op economische en civiele infrastructuur. Dat maakt het voor landen lastig om hun bevolking te beschermen tegen de indirecte gevolgen van conflicten. ### De toekomst blijft onzeker Zolang de aanvallen op raffinaderijen doorgaan, blijft de situatie gespannen. Het is moeilijk te voorspellen hoe lang dit gaat duren en hoe hoog de prijzen nog kunnen oplopen. Voor de Russische consument betekent het in ieder geval dat ze rekening moeten houden met hogere kosten en mogelijke tekorten, precies op het moment dat ze op vakantie willen gaan. Het is een complex probleem zonder eenvoudige oplossingen. Maar één ding is zeker: de gevolgen van deze raffinaderij-aanvallen zullen we nog wel even voelen, zowel in Rusland als daarbuiten. Het is een ontwikkeling die we de komende maanden nauwlettend in de gaten moeten houden.