Oorlog in Iran drijft vliegtuigbrandstof op: slimme airlines winnen

Jan van Dijk · 2026-05-21

De plotselinge stijging van de prijs van vliegtuigbrandstof sinds het begin van de oorlog in Iran laat een enorm verschil zien tussen luchtvaartmaatschappijen. Sommige hebben zich goed ingedekt, anderen niet. En dat heeft directe gevolgen voor hun winstgevendheid. ### Waarom brandstofprijzen zo hard stijgen De prijs van kerosine is in enkele weken tijd met meer dan 40 procent gestegen. Dat komt doordat Iran een belangrijke speler is in de olieproductie. De onrust in de regio zorgt voor onzekerheid op de energiemarkt. En onzekerheid betekent vaak: hogere prijzen. Luchtvaartmaatschappijen zijn afhankelijk van brandstof. Het is een van de grootste kostenposten. Soms wel 30 procent van de totale operationele kosten. Dus als de prijs stijgt, voelen ze dat direct in hun portemonnee. ### Hoe airlines zich kunnen beschermen Sommige airlines gebruiken hedging. Dat is een manier om zich in te dekken tegen prijsschommelingen. Ze kopen brandstofcontracten vooruit, tegen een vaste prijs. Zo weten ze precies wat ze betalen, ongeacht wat er op de wereldmarkt gebeurt. - Hedging werkt als een verzekering: je betaalt een premie, maar voorkomt grote verliezen. - Het kan ook averechts werken als de prijzen dalen. Dan zit je vast aan een hoge prijs. - Maar in tijden van crisis, zoals nu, is het goud waard. Airlines die de afgelopen jaren bleven investeren in hedging, plukken nu de vruchten. Ze hebben hun brandstofkosten stabiel gehouden. Concurrenten die stopten met hedging of het nooit serieus namen, betalen nu de hoofdprijs. ### Welke strategieën werken het beste? Er is niet één perfecte aanpak. Sommige airlines kiezen voor korte termijn contracten. Andere voor lange termijn. Weer anderen combineren het met duurzame brandstof om minder afhankelijk te zijn van fossiele energie. > "De airlines die nu het beste presteren, zijn degenen die hedging zien als een kernonderdeel van hun strategie, niet als een bijzaak." – Jan van Dijk, Senior abc-Analist ### Wat betekent dit voor reizigers? Voor passagiers kan dit leiden tot duurdere tickets. Airlines moeten hun hogere kosten ergens compenseren. Maar de bedrijven die zich goed hebben ingedekt, kunnen prijzen stabiel houden. Dat geeft hun een concurrentievoordeel. Het is ook een les voor investeerders. Kijk niet alleen naar omzet of winst. Kijk naar hoe een airline omgaat met risico's. Hedging is een teken van goed management. ### De toekomst van brandstofbeheer De oorlog in Iran is tijdelijk, maar de lessen blijven. Luchtvaartmaatschappijen zullen hun hedgingstrategieën herzien. Sommigen zullen meer investeren in duurzame brandstof. Anderen in flexibele contracten. Eén ding is zeker: de airlines die nu slim spelen, zijn straks de winnaars. En de rest? Die moeten hopen dat de prijzen weer dalen. Maar dat is geen strategie, dat is gokken. Voor professionals in de Nederlandse luchtvaartsector is dit hét moment om de eigen positie te evalueren. Hoe staat jouw organisatie ervoor?