Onderzoek naar Netflix's macht over filmmakers in Warner-deal

Jan van Dijk · 2026-02-21

Het is een zet die de hele entertainmentindustrie op zijn kop zet. Het Amerikaanse ministerie van Justitie duikt diep in de voorgestelde overname van Warner Bros. Discovery door Netflix, een deal die zo'n €66 miljard waard is. En het gaat niet alleen om het prijskaartje. De onderzoekers willen vooral weten of Netflix zijn dominante positie misbruikt in onderhandelingen met filmmakers en andere contentmakers. Je kent het gevoel vast wel. Je zit op de bank, scrollt door Netflix en denkt: 'Waarom is die ene film hier niet te vinden?' Het antwoord ligt vaak in deze onderhandelingen achter de schermen. En nu vraagt de overheid zich af of die gesprekken wel eerlijk verlopen. ### Wat onderzoeken ze precies? Het gaat om twee grote vragen. Ten eerste: gebruikt Netflix zijn marktmacht om oneerlijke voorwaarden af te dwingen bij filmmakers? Ten tweede: beperkt deze deal de keuzevrijheid voor kijkers uiteindelijk? Want laten we eerlijk zijn - als één bedrijf te veel controle krijgt over wat we kunnen kijken, dan verliezen we allemaal. Ik sprak laatst met een scenarioschrijver die anoniem wilde blijven. Hij vertelde: 'Het voelt soms alsof je geen keuze hebt. Als Netflix je serie niet wil, zijn er maar weinig andere platforms die zo'n groot publiek kunnen bereiken.' Dat is precies waar het ministerie van Justitie zich zorgen over maakt.  ### De impact op Nederlandse filmmakers Ook in Nederland voelen we de gevolgen. Nederlandse productiehuizen moeten steeds vaker deals sluiten met deze internationale streamingreuzen. En de vraag is: krijgen ze een eerlijke kans? Of worden ze weggeconcurreerd door grote Amerikaanse studio's die al jarenlang samenwerken met Netflix? - Nederlandse filmmakers krijgen minder onderhandelingsmacht - Lokale content moet concurreren met grote budget Hollywood-producties - De diversiteit aan verhalen kan onder druk komen te staan - Onafhankelijke producenten vinden moeilijker een platform voor hun werk ### Wat betekent dit voor jou als kijker? Op korte termijn merk je misschien weinig. Maar op de lange termijn kan het betekenen dat je minder keuze hebt. Minder verschillende soorten films en series. Minder kans om iets nieuws en verrassends te ontdekken. Want als filmmakers niet eerlijk betaald worden, of als hun werk niet de kans krijgt om gezien te worden, dan stoppen ze er uiteindelijk mee. Een producent die ik ken, zei het treffend: 'Creativiteit gedijt bij diversiteit, niet bij monopolies.' En daar heeft hij een punt. De beste verhalen komen vaak uit onverwachte hoeken - niet alleen uit de grote studio's. ### Hoe gaat het verder? Het onderzoek kan maanden duren. De autoriteiten zullen duizenden documenten doorspitten, tientallen getuigen horen en marktanalyses maken. Het doel is simpel: zorgen voor een eerlijk speelveld waar zowel grote studio's als onafhankelijke filmmakers een kans hebben. Voor Netflix betekent dit dat ze extra voorzichtig moeten zijn. Elke stap wordt nu onder een vergrootglas gelegd. En dat is maar goed ook, want transparantie is cruciaal in zo'n belangrijke industrie. ### De grotere trend Dit is niet het eerste onderzoek naar macht in de streamingwereld. Over de hele wereld kijken toezichthouders met argusogen naar de groeiende invloed van techreuzen op onze media. Het gaat niet alleen om Netflix - het gaat om een fundamentele vraag: wie bepaalt welke verhalen we te zien krijgen? In Nederland hebben we gelukkig sterke publieke omroepen die ruimte bieden voor diverse content. Maar ook zij voelen de concurrentie van de internationale streamingdiensten. Het is een delicate balans tussen vrije markt en bescherming van culturele diversiteit. Dus de volgende keer dat je iets kijkt op Netflix, bedenk dan even: achter die 'play'-knop zit een hele wereld van onderhandelingen, deals en machtsverhoudingen. En soms moet de overheid even ingrijpen om te zorgen dat die wereld voor iedereen eerlijk blijft.