Oliecrisis Hormuz: 30% minder doorvoer in 2026

Jan van Dijk · 2026-05-13

De wereldwijde energiemarkten staan op hun kop. Volgens de laatste cijfers van het Amerikaanse Energie Informatie Agentschap (EIA) is de doorvoer van ruwe olie en brandstoffen door de Straat van Hormuz in het eerste kwartaal van 2026 met bijna 30% gedaald. Dat is een daling van maar liefst 6 miljoen vaten per dag. Een enorme schok voor de wereldeconomie. ### Wat is er precies gebeurd? De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste knelpunten voor de wereldwijde oliehandel. Elke dag passeert ongeveer een vijfde van alle olie ter wereld deze smalle zeestraat tussen Iran en Oman. De daling van bijna 6 miljoen vaten per dag is ongekend. Het is niet zomaar een dipje, maar een echte systeemschok. Waarom daalt de doorvoer zo hard? Verschillende factoren spelen een rol: - Verhoogde geopolitieke spanningen in de regio - Nieuwe sancties die de handel belemmeren - Tijdelijke sluitingen van terminals aan beide zijden van de straat - Toegenomen verzekeringskosten voor tankers die de route willen gebruiken Elk van deze punten op zich is al zorgelijk. Maar samen zorgen ze voor een perfecte storm. De prijzen van ruwe olie zijn dan ook flink gestegen. In Nederland merken we dat direct aan de pomp.  ### Wat betekent dit voor jou? Voor professionals in de energiesector is dit een wake-up call. De afhankelijkheid van deze ene route is groot. En dat is best kwetsbaar. We hebben het hier niet over een klein hapje uit de markt, maar over een structurele verandering. De impact op de Nederlandse economie is aanzienlijk. Denk aan: - Hogere brandstofprijzen voor transport en logistiek - Stijgende kosten voor de chemische industrie - Onzekerheid voor energie-intensieve bedrijven - Mogelijke verschuivingen in handelsstromen Het is nog te vroeg om te zeggen of dit een blijvende trend is. Maar de signalen zijn helder: we moeten nadenken over alternatieven. ### Hoe reageren markten? De oliemarkten reageren nerveus. Dat is niet gek. De daling van 6 miljoen vaten per dag is vergelijkbaar met het wegvallen van de hele olieproductie van een groot land. Beleggers zoeken naar veilige havens, terwijl handelaren hun posities aanpassen. Wat opvalt is dat de prijsstijging niet alleen de ruwe olie raakt. Ook de prijzen van benzine, diesel en kerosine zijn flink gestegen. Dat heeft directe gevolgen voor consumenten en bedrijven. Een interessante ontwikkeling is de toename van investeringen in alternatieve routes. Denk aan pijpleidingen die de Straat van Hormuz omzeilen. Ook hernieuwbare energie krijgt een boost, al is dat een langetermijnoplossing. ### Wat kunnen we verwachten? De komende maanden worden cruciaal. De EIA verwacht dat de doorvoer zich deels herstelt, maar niet tot het oude niveau. De wereldwijde energiemarkt moet zich aanpassen aan een nieuwe realiteit. Voor Nederland betekent dit dat we onze strategie moeten herzien. We zijn een belangrijke doorvoerhaven voor olieproducten. Als de aanvoer via Hormuz structureel lager blijft, zullen we alternatieve bronnen moeten vinden. De Noordzee kan een deel opvangen, maar niet alles. Ook samenwerking met andere Europese landen wordt belangrijker. Het is een complexe puzzel, maar wel een die we moeten leggen. Een citaat van een analist bij een groot handelshuis: 'We hebben dit nog nooit meegemaakt. Het is alsof de kraan plotseling voor een derde wordt dichtgedraaid. De markt moet nu laten zien hoe veerkrachtig ze echt is.' ### Tot slot De daling van de olie doorvoer door de Straat van Hormuz is een serieuze zaak. Het raakt ons allemaal, direct of indirect. Of je nu in de energiemarkt werkt of gewoon je auto volgooit, je merkt het. Blijf de ontwikkelingen volgen en pas je strategie aan waar nodig. De wereld verandert snel, en wie nu niet meebeweegt, loopt straks achter de feiten aan. We houden je op de hoogte van de belangrijkste updates.