Kan New York de rijken belasten zonder ze weg te jagen?

Jan van Dijk · 2026-05-17

New York City staat voor een enorme uitdaging. De stad moet een begrotingstekort van miljarden euro's dichten, en dat leidt tot flinke spanningen. Burgemeester Zohran Mamdani heeft een plan bedacht: een extra belasting op luxe tweede woningen, de zogenaamde 'pied-à-terre' belasting. Maar Wall Street is niet blij. Ken Griffin, de oprichter van Citadel, is een van de felste tegenstanders. De vraag is: kan de stad de rijken belasten zonder dat ze vertrekken? ### Waarom deze belasting? Het voorstel van Mamdani is simpel: als je een luxe appartement in Manhattan hebt dat je maar af en toe gebruikt, betaal je extra. De opbrengst moet helpen om de begroting rond te krijgen. Maar critici zeggen dat dit averechts werkt. Wall Street-veteraan Whitney Tilson waarschuwt dat belastingen op rijke inwoners hen naar andere staten kunnen drijven. Steve Fulop, CEO van de Partnership for New York City, en vastgoedexpert Ruth Colp-Haber zijn het daarmee eens. Ze zeggen dat de stad voorzichtig moet zijn met hoe ze communiceert. Het gaat niet alleen om de belasting zelf, maar ook om het signaal dat je afgeeft.  ### De bredere discussie De discussie gaat eigenlijk over iets groters. New York moet zijn boeken op orde krijgen, maar het moet ook aantrekkelijk blijven voor werknemers, investeerders en bedrijven. Dat is een lastige balans. Aan de ene kant zijn er mensen die vinden dat de rijken meer moeten bijdragen. Ze wijzen erop dat het huidige belastingstelsel vooral de middenklasse en commerciële vastgoedeigenaren raakt. Aan de andere kant zijn er die vrezen dat hoge belastingen de stad minder concurrerend maken. - **Voorstanders**: De rijken moeten hun steentje bijdragen. - **Tegenstanders**: Hoge belastingen jagen bedrijven en talent weg. Het is een klassiek dilemma. En het speelt niet alleen in New York. Steden over de hele wereld worstelen met dezelfde vraag.  ### Wat zegt de praktijk? Er zijn voorbeelden van steden die hoge belastingen hebben ingevoerd en toch succesvol bleven. Neem Parijs. Daar is de vastgoedmarkt nog steeds booming, ondanks flinke belastingen op luxe woningen. Maar er zijn ook tegenvoorbeelden. Toen New Jersey de belastingen voor rijken verhoogde, vertrokken veel inwoners naar Florida. Het hangt dus van veel factoren af. ### De rol van communicatie Een belangrijk punt dat Tilson, Fulop en Colp-Haber maken, is dat 'messaging' er echt toe doet. Als je als stad zegt 'we gaan de rijken pakken', dan schrik je investeerders af. Maar als je uitlegt dat de belasting nodig is om de stad leefbaar te houden, dan kan het anders uitpakken. Het gaat om vertrouwen en om het gevoel dat iedereen eerlijk bijdraagt. ### Conclusie New York staat op een kruispunt. De stad moet kiezen: meer belasting heffen op de rijken, of de uitgaven beperken? Het antwoord is niet zwart-wit. Wat wel duidelijk is, is dat de keuze gevolgen heeft. Voor de stad, voor de inwoners, en voor de toekomst van New York als wereldstad. Dit verhaal laat zien hoe complex belastingbeleid kan zijn. Het gaat niet alleen om cijfers, maar ook om perceptie en vertrouwen. En dat maakt het zo interessant.