Waarom Israël de Amerikaanse steun vreest te verliezen na de deal met Iran

Jan van Dijk · 2026-06-19

De recente wapenstilstand tussen de VS en Iran heeft wereldwijd de aandacht getrokken, maar nergens zorgde het akkoord voor zoveel beroering als in Israël. Terwijl president Trump het bestempelde als een doorbraak die ook een staakt-het-vuren in Libanon omvat, klinkt in Jeruzalem vooral kritiek. Wat betekent deze verschuiving nu precies voor de veiligheidspositie van Israël? Mairav Zonszein, senior analist voor Israël bij de International Crisis Group, gaf onlangs haar visie op de situatie in een interview met Bloomberg. Haar analyse is glashelder: de grootste dreiging voor Israël is niet langer een militaire vijand, maar het verlies van onvoorwaardelijke steun van de Verenigde Staten. ### Een deal die in Israël niet wordt omarmd De reacties in Israël op het interim-vredesakkoord waren allesbehalve positief. Politici, veiligheidsexperts en burgers uitten hun zorgen luid en duidelijk. De deal wordt gezien als een concessie aan Iran, terwijl Israël juist had gehoopt op een hardere opstelling vanuit Washington. - Het akkoord zou een staakt-het-vuren op alle fronten omvatten, inclusief Libanon. - Israëlische leiders vrezen dat Iran hierdoor ruimte krijgt om zijn invloed in de regio uit te breiden. - De perceptie is dat de VS onder Trump een andere koers vaart dan voorheen. Voor veel Israëliërs voelt dit als een keerpunt. Jarenlang was de Amerikaanse steun een van de pijlers onder de Israëlische veiligheidsstrategie. Nu die steun onder druk staat, ontstaat er een gevoel van onzekerheid dat diep doordringt in de politieke en militaire besluitvorming. ### De woorden van Zonszein: een waarschuwing Zonszein benadrukt dat de kritiek in Israël niet zomaar politiek gemor is. Het raakt aan de kern van de strategische positie van het land. "Wanneer de VS afstand nemen, verliest Israël niet alleen een bondgenoot, maar ook een schild", aldus de analist. Die uitspraak vat de angst samen die momenteel heerst. Het is niet zo dat Israël geen eigen militaire capaciteiten heeft, integendeel. Maar de afhankelijkheid van Amerikaanse technologie, inlichtingen en diplomatieke dekking is groot. Zonder die steun wordt elke militaire operatie complexer en elk diplomatiek initiatief riskanter. ### Wat betekent dit voor de regio? De gevolgen van een afnemende Amerikaanse betrokkenheid reiken verder dan alleen Israël. In het Midden-Oosten kijken veel landen naar de balans tussen de grootmachten. Een zwakkere Amerikaanse positie kan ruimte creëren voor andere spelers, zoals Rusland of China, om hun invloed uit te breiden. Voor Israël betekent dit dat het alternatieven moet zoeken. Nieuwe bondgenootschappen, zoals met landen in de Golf of in Europa, worden belangrijker. Tegelijkertijd groeit de druk om zelfstandiger te opereren, zowel militair als diplomatiek. De komende maanden zullen cruciaal zijn. Zal de deal standhouden? En hoe gaat Israël zich verhouden tot een Amerika dat misschien niet meer automatisch achter het land staat? Het zijn vragen die niet alleen beleidsmakers bezighouden, maar die ook de gewone burger raken. ### Een onzekere toekomst Zonszein's analyse maakt duidelijk dat Israël voor een van de grootste uitdagingen staat sinds de oprichting van de staat. Niet omdat er een directe militaire dreiging is, maar omdat de fundamenten van de strategische alliantie met de VS verschuiven. En dat is misschien wel de grootste dreiging van allemaal. Het is een realiteit die wennen zal zijn, zowel in Jeruzalem als in Washington. Maar zoals Zonszein aangeeft: de tijd van vanzelfsprekendheden is voorbij. Israël zal nieuwe wegen moeten vinden om zijn veiligheid te waarborgen in een regio die voortdurend in beweging is.