Iran wint narratieve oorlog volgens expert Mariam Farida

Jan van Dijk · 2026-04-01

Als je het nieuws volgt, dan heb je vast gemerkt dat er een ander soort strijd gaande is. Het gaat niet alleen om wapens of grondgebied, maar om verhalen. Wie bepaalt het narratief? Volgens Mariam Farida, docent aan de Macquarie University, doet Iran dat bijzonder succesvol. In een gesprek met Haslinda Amin op 'Insight with Haslinda Amin' lichtte Farida haar visie toe. Ze ziet hoe Iran erin slaagt om het verhaal te sturen, zowel binnen de eigen grenzen als daarbuiten. Dat is een vorm van macht die vaak wordt onderschat. ### Wat is een narratieve oorlog eigenlijk? Laten we even teruggaan naar de basis. Een narratieve oorlog draait niet om tanks of vliegtuigen. Het draait om ideeën, overtuigingen en het verhaal dat verteld wordt. Welk perspectief wint aan kracht? Welk verhaal wordt geloofd? Het is een strijd om de harten en geesten van mensen, en die vindt elke dag plaats in de media en op sociale platformen. Iran heeft volgens Farida een strategie ontwikkeld die hierop inspeelt. Ze gebruiken verschillende kanalen om hun boodschap te verspreiden, vaak subtiel en soms minder subtiel. Het gaat om het creëren van een consistent verhaal dat aansluit bij bepaalde doelgroepen, zowel regionaal als internationaal. ### De succesfactoren van Iran's aanpak Waarom is Iran hier volgens de expert zo effectief in? Er zijn een paar elementen die een rol spelen: - **Consistentie in de boodschap**: Iran houdt vast aan kernverhalen die terugkeren in verschillende communicatie-uitingen. - **Inzet van meerdere kanalen**: Van traditionele media tot sociale netwerken, de boodschap wordt breed verspreid. - **Aansluiten bij lokale sentimenten**: Het narratief wordt vaak aangepast om aan te sluiten bij specifieke regionale gevoeligheden en geschiedenis. - **Lange termijn visie**: Dit is geen korte campagne, maar een doorlopende strategie die over jaren is opgebouwd. Farida benadrukt dat dit niet betekent dat iedereen het met Iran's standpunten eens is. Het gaat erom dat het land erin slaagt om het gesprek te sturen en bepaalde thema's op de agenda te zetten. Dat op zich is al een vorm van invloed. ### De impact op de internationale perceptie Wat betekent dit succes in de praktijk? Het beïnvloedt hoe andere landen en organisaties naar Iran kijken. Het kan de toon zetten voor diplomatieke gesprekken en zelfs de publieke opinie in andere landen vormen. In een tijd waarin informatie sneller gaat dan ooit, is het vermogen om het narratief te beheersen een strategisch voordeel. Farida's analyse wijst op een belangrijke verschuiving in hoe macht wordt uitgeoefend in de 21e eeuw. Het zijn niet altijd de grootste legers die het meest invloedrijk zijn, maar soms de beste verhalenvertellers. Dat vraagt om een andere manier van kijken naar internationale betrekkingen en conflict. ### Lessen voor andere actoren Wat kunnen andere landen of organisaties hiervan leren? Allereerst het belang van een coherent verhaal. Consistentie is key. Daarnaast het inzetten van de juiste kanalen voor de juiste doelgroep. En misschien wel het belangrijkste: geduld. Een narratief opbouwen kost tijd, het is een marathon, geen sprint. Farida's observaties bieden stof tot nadenken voor iedereen die geïnteresseerd is in internationale politiek, media of communicatiestrategie. Het laat zien hoe soft power in de praktijk werkt en hoe een land zijn positie kan versterken zonder een schot te lossen. Zoals een collega van Farida het eens zei: 'In de moderne wereld wordt de strijd vaak gewonnen in de hoofden van mensen, lang voordat er op een slagveld iets beslist wordt.' Dat is precies waar deze narratieve oorlog over gaat. Het gesprek tussen Farida en Amin biedt een waardevol inkijkje in deze dynamiek. Het herinnert ons eraan dat woorden en verhalen krachtige wapens kunnen zijn, misschien wel krachtiger dan we soms beseffen in een wereld die vaak gefocust is op militaire cijfers en economische statistieken.