Iran's Strategische Zet: Aanvallen via Bondgenoten

Jan van Dijk · 2026-07-29

## Iran's Strategische Zet: Aanvallen via Bondgenoten De spanningen in het Midden-Oosten lopen weer op. De VS zegt verschillende Iraanse ballistische raketten te hebben onderschept op zijn militaire bases. Daarmee is de korte pauze in de gevechten voorbij. Tegelijkertijd hebben de VS en Saoedi-Arabië aanvallen uitgevoerd op doelen van Iran-gesteunde milities in Irak. Dit als reactie op drones die de energie-infrastructuur van Saoedi-Arabië aanvielen. Julia Roknifard, senior docent aan de School of Law and Governance van Taylor's University in Maleisië, sprak met Bloomberg's Abeer Abu Omar op Horizons Middle East & Africa over de hernieuwde escalatie in de regio. ### De Rol van Bondgenoten in Iran's Strategie Wat opvalt, is dat Iran niet direct betrokken lijkt bij alle aanvallen. In plaats daarvan maakt het land strategisch gebruik van zijn bondgenoten in de regio. Denk aan milities in Irak, de Houthi's in Jemen en Hezbollah in Libanon. Door deze proxies in te zetten, kan Iran zijn invloed uitoefenen zonder direct de confrontatie aan te gaan. Dit is een bekende tactiek, maar de recente gebeurtenissen laten zien dat het nu op grotere schaal gebeurt. Volgens Roknifard is dit een bewuste keuze. Iran wil de kosten voor zichzelf laag houden, maar de druk op zijn tegenstanders opvoeren. De aanvallen op Saoedische olie-installaties zijn daar een voorbeeld van. Ze verstoren de wereldeconomie en raken westerse belangen, zonder dat Iran direct verantwoordelijk kan worden gehouden. ### De Reactie van de VS en Saoedi-Arabië De VS en Saoedi-Arabië hebben dus teruggeslagen. Ze hebben doelen in Irak aangevallen die gelinkt worden aan Iran-gesteunde milities. Dat is een signaal: we pikken dit niet langer. Maar tegelijkertijd is het een riskante zet. Want elke vergeldingsaanval kan weer een nieuwe reactie uitlokken. Zo ontstaat een vicieuze cirkel van geweld. Roknifard benadrukt dat de situatie fragiel is. Een verkeerde beweging kan leiden tot een grootschalig conflict. En dat terwijl de regio al jaren worstelt met instabiliteit. > "Iran speelt een slim spel, maar het is een gevaarlijk spel. De vraag is hoelang ze dit kunnen volhouden zonder dat het uit de hand loopt," zegt Roknifard. ### Wat Betekent Dit voor de Toekomst? De grote vraag is nu: wat gaat er gebeuren? Blijft het bij deze uitwisseling van aanvallen, of escaleert het verder? Veel hangt af van de bereidheid van alle partijen om te de-escaleren. Maar gezien de huidige spanningen lijkt dat niet waarschijnlijk op korte termijn. Voor de internationale gemeenschap is het belangrijk om waakzaam te blijven. De situatie in het Midden-Oosten heeft immers directe gevolgen voor de wereldwijde olieprijzen en de economie. Een verdere escalatie kan leiden tot hogere prijzen aan de pomp en meer onzekerheid op de financiële markten. Kortom, Iran's strategie om via bondgenoten aan te vallen, werpt zijn vruchten af in termen van invloed, maar brengt ook grote risico's met zich mee. Het is een delicate balans die gemakkelijk kan ontsporen. *Dit artikel is gebaseerd op een interview met Julia Roknifard op Bloomberg's Horizons Middle East & Africa.*