Hoe de ECB rentebesluiten neemt als energieprijzen stijgen

Jan van Dijk · 2026-06-30

Philip Lane, de hoofdeconoom van de Europese Centrale Bank, heeft tijdens het ECB Forum on Central Banking in Sintra, Portugal, interessante inzichten gedeeld over hoe de bank omgaat met de huidige economische turbulentie. In een interview met Bloomberg-journalist Francine Lacqua benadrukte hij dat de ECB zich niet laat vastpinnen op een vooraf bepaald rentepad. Dat is belangrijk nieuws voor iedereen die de financiële markten volgt. ### Wat zijn second-round effects eigenlijk? Lane sprak over de zogenaamde 'tweederonde-effecten' van hogere energieprijzen. Dat klinkt misschien abstract, maar het is eigenlijk heel herkenbaar. Stel je voor: de prijs van gas en elektriciteit stijgt. Dat voel je direct in je portemonnee. Maar dan begint het pas. Bedrijven zien hun kosten oplopen en gaan die doorberekenen in de prijzen van hun producten. Vervolgens vragen werknemers loonsverhogingen om hun koopkracht te behouden. Die kettingreactie noemen we second-round effects. Het lastige is, volgens Lane, dat deze effecten tijd nodig hebben om zichtbaar te worden in de economische data. Ze komen niet meteen tot uiting. De ECB moet dus geduld hebben en scherp blijven analyseren. Het is als het kijken naar een meer: de steen is al gegooid, maar de rimpels verspreiden zich pas langzaam. Dat wachten op die data maakt het beleid maken extra complex. ### Flexibiliteit boven een vast plan Een van de meest cruciale punten uit het interview is dat de ECB bewust kiest voor flexibiliteit. Lane zei duidelijk: "We laten ons niet in een hoek drukken." Dat betekent dat de bank niet van tevoren belooft wat ze de komende maanden of kwartalen gaat doen met de rente. Elke vergadering bekijken ze de nieuwste cijfers opnieuw. Waarom is dat zo belangrijk? Omdat de economie constant in beweging is. Nieuwe cijfers over inflatie, groei en de arbeidsmarkt kunnen het beeld elke zes weken veranderen. Een te star plan zou de ECB beperken in haar reactie op onverwachte gebeurtenissen. Denk aan: - Plotselinge veranderingen in de olieprijs - Onverwachte geopolitieke spanningen - Nieuwe ontwikkelingen in de lonen in belangrijke sectoren Door flexibel te blijven, kan de ECB beter inspelen op wat er echt gebeurt, in plaats van vast te houden aan een oud plan. ### Wat dit betekent voor beleggers en spaarders Voor professionals die met geld werken, is deze boodschap van Lane essentieel. Het betekent dat je niet kunt vertrouwen op simpele voorspellingen over renteverhogingen of -verlagingen. De ECB houdt alle opties open. Dat maakt de financiële markten minder voorspelbaar, maar ook eerlijker. Er worden geen valse beloftes gedaan. Het advies dat hieruit volgt? Blijf alert en volg de kerncijfers. Kijk niet alleen naar de hoofdinflatie, maar vooral naar de kerninflatie (zonder energie en voedsel). Volg de ontwikkelingen in de lonen. En besef dat de ECB, zoals Lane aangaf, de tijd neemt om de volledige impact van de energiecrisis te begrijpen voordat ze definitieve stappen zet. Het rentebeleid van de komende maanden zal een kwestie zijn van zorgvuldige afweging, niet van snelle reflexen. Dat geeft rust, maar vraagt ook om geduld van iedereen die de ontwikkelingen volgt.