Hittegolf Europa: waarom dit nog niet voorbij is

Jan van Dijk · 2026-06-22

De temperaturen lopen op, de lucht voelt zwaar en ook de nachten brengen straks geen verkoeling meer. West-Europa zit midden in een stevige hittegolf, en het ergste moet nog komen. Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Spanje en Duitsland krijgen te maken met dagen van extreem warm en vochtig weer. De weermodellen laten records zien die we niet vaak meemaken. Dat klinkt misschien als een bekend verhaal, maar dit keer is het anders. Het is niet zomaar een warme week. De combinatie van hoge temperaturen én hoge luchtvochtigheid maakt het extra gevaarlijk. Je lichaam koelt minder makkelijk af als de lucht al vol vocht zit. Zweet verdampt nauwelijks, en dat merk je direct. ### Wat maakt deze hittegolf zo bijzonder? We hebben vaker warme zomers, maar deze periode springt eruit door de intensiteit en de duur. Het is geen piek van een dag of twee. We hebben het over meerdere dagen achter elkaar met temperaturen die flink boven de 35 graden uitkomen. In sommige regio's kan het kwik zelfs de 40 graden aantikken. Daar komt bij dat de nachten warm blijven. Normaal gesproken biedt de avond even verlichting, maar nu koelt het amper af. Voor kwetsbare groepen zoals ouderen en mensen met gezondheidsproblemen is dat een groot risico. Ook voor wie verder gezond is, kan zo'n aaneengesloten periode van hitte behoorlijk slopend zijn. ### De gevolgen voor Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk Frankrijk heeft vaker te maken met extreme hitte, maar ook daar is dit uitzonderlijk. De autoriteiten hebben in meerdere departementen de hoogste alarmfase afgekondigd. Scholen passen hun roosters aan, evenementen worden verplaatst en ziekenhuizen bereiden zich voor op extra opnames. In het Verenigd Koninkrijk ligt de gevoelstemperatuur op sommige plekken boven de 40 graden. Dat is voor een land dat niet gewend is aan zulke hitte een enorme uitdaging. Treinverkeer wordt ontregeld omdat rails uitzetten, en op sommige snelwegen gelden snelheidsbeperkingen vanwege het asfalt dat zacht wordt. Spanje en Duitsland hebben er ook flink mee te maken. In Spanje is het vooral de combinatie van hitte en droogte die problemen oplevert. Bosbranden liggen op de loer. Duitsland ziet dan weer meer problemen met de waterstanden in rivieren, wat de scheepvaart kan hinderen. ### Waarom we dit vaker gaan zien Het is verleidelijk om dit als een uitzondering te zien, maar de cijfers vertellen een ander verhaal. De afgelopen decennia is het aantal hittegolven in Europa duidelijk toegenomen. De gemiddelde temperatuur stijgt, en daarmee ook de kans op extreme periodes zoals deze. Dat betekent niet dat we bij de pakken neer moeten gaan zitten. Het betekent wel dat we ons anders moeten voorbereiden. Niet alleen op nationaal niveau, maar ook thuis. Een simpele ventilator kan al verschil maken, maar echt verkoeling krijg je vooral door overdag de gordijnen dicht te houden en 's nachts goed te luchten. ### Wat kun je zelf doen? - Drink voldoende water, ook als je geen dorst hebt - Zoek verkoeling op in de schaduw of airconditioned ruimtes - Vermijd inspanning tijdens de heetste uren van de dag - Houd je woning koel door ramen en gordijnen overdag gesloten te houden - Check regelmatig bij oudere buren of familieleden Die laatste tip is misschien wel de belangrijkste. Juist mensen die alleen wonen of minder mobiel zijn, lopen het grootste risico. Een kort telefoontje of een bezoekje kan echt het verschil maken. ### De komende dagen blijven spannend De weersvoorspellingen laten zien dat de hitte voorlopig aanhoudt. Pas tegen het einde van de week zien we mogelijk wat verkoeling vanuit het westen. Maar tot die tijd moeten we rekening houden met uitzonderlijke omstandigheden. Blijf daarom alert, pas je planning aan en onderschat de hitte niet. Dit is geen gewone zomerse week, dit is een periode die we serieus moeten nemen. Met een beetje voorbereiding en gezond verstand komen we er samen wel doorheen. En wie weet zitten we over een paar weken alweer te klagen over de regen.