Deze historische val van de yen zet Japan op scherp

Jan van Dijk · 2026-06-29

Stel je voor dat je je spaargeld ziet verdampen, niet door een plotselinge crisis, maar door een gestage, onverbiddelijke daling die al tientallen jaren aan de gang is. Dat is precies wat er met de Japanse yen gebeurt. De munt heeft een historisch dieptepunt bereikt tegenover de Amerikaanse dollar, een niveau dat we sinds 1986 niet meer hebben gezien. Het voelt alsof je een oude foto van jezelf terugvindt en beseft hoe veel er sindsdien is veranderd. Voor Japan is dit meer dan een getal op een scherm; het is een bron van onrust die tot in de hoogste kringen voelbaar is. Voor handelaren op de valutamarkt betekent dit dat ze nu met één oog op de koersen en het andere op de autoriteiten moeten handelen. Want wanneer een munt zo sterk daalt, is de kans groot dat de centrale bank of het ministerie van Financiën ingrijpt. Het is een spel van kat en muis, waarbij elke beweging nauwlettend wordt gevolgd. De vraag die iedereen zich stelt is niet óf er ingegrepen wordt, maar wanneer. ### Wat betekent deze valutaverzwakking voor de economie? De gevolgen van een zwakkere yen zijn dubbelzijdig. Enerzijds maakt het Japanse exportproducten goedkoper op de wereldmarkt. Denk aan auto's, elektronica en machines – die worden nu aantrekkelijker voor buitenlandse kopers omdat ze minder dollars of euro's kosten. Dat kan de export een boost geven, wat de economie ten goede komt. Anderzijds maakt het importeren duurder. Grondstoffen zoals olie, gas en voedsel worden in dollars verhandeld, dus Japan moet meer yen betalen voor dezelfde hoeveelheid. Dat drukt op de portemonnee van consumenten en bedrijven. - Exporteurs profiteren van een concurrentievoordeel. - Importeurs zien hun kosten stijgen, wat tot hogere consumentenprijzen kan leiden. - Voor Japanse toeristen die naar het buitenland gaan, wordt reizen duurder. - Buitenlandse toeristen in Japan vinden hun vakantie juist voordeliger. Het is een delicate balans waar beleidsmakers voortdurend mee jongleren. Te veel verzwakking kan leiden tot inflatie, te weinig verzwakking kan de export en economische groei afremmen. ### Waarom is dit keer anders dan eerdere dalingen? Wat deze situatie zo bijzonder maakt, is de duur en de diepte van de daling. We praten over een niveau dat we al bijna veertig jaar niet hebben gezien. De wereld is sinds 1986 drastisch veranderd – de val van de Berlijnse Muur, de opkomst van het internet, de financiële crisis van 2008 – en toch heeft de yen zich niet kunnen herstellen naar zijn oude glorie. Het zegt iets over de structurele uitdagingen waar de Japanse economie mee kampt: een vergrijzende bevolking, een hoge staatsschuld en jarenlang zeer lage rentetarieven. Een analist merkte recent op: 'Deze daling is niet langer slechts een cyclisch fenomeen; het weerspiegelt fundamentele verschuivingen in de mondiale economische krachtsverhoudingen.' Met andere woorden, het is een symptoom van een dieperliggend probleem. ### Hoe reageren marktdeelnemers en autoriteiten? Handelaren staan op scherp. Elke uitspraak van een centrale bankier of politicus wordt onder de loep genomen op zoek naar hints over toekomstig beleid. De angst voor interventie houdt de markt gespannen. Historisch gezien heeft Japan niet geschroomd om in te grijpen als de bewegingen te extreem werden. Maar in een tijd waarin andere centrale banken hun rentetarieven verhogen om inflatie te beteugelen, staat de Bank of Japan voor een bijna onmogelijke keuze. Het is een complexe dans tussen marktkrachten en beleidsmakers. Een te agressieve interventie kan averechts werken en het vertrouwen in de munt verder ondermijnen. Maar niets doen brengt het risico mee van ongecontroleerde verzwakking en economische instabiliteit. Voor beleggers die in Japanse activa zijn belegd, is het een periode van verhoogde waakzaamheid. Diversificatie en een goed begrip van valutarisico's zijn nu belangrijker dan ooit. Uiteindelijk gaat deze historische val van de yen over meer dan alleen koersen. Het is een verhaal over economische veerkracht, beleidsdilemma's en de onvoorspelbare dynamiek van mondiale financiën. Het herinnert ons eraan dat zelfs de meest gevestigde munten niet immuun zijn voor verandering. En dat in een wereld die steeds sneller lijkt te draaien, veertig jaar soms maar een oogwenk is.