Grote merken verkopen Chinese tomaten als Australisch, onthult ABC

Jan van Dijk · 2026-07-27

### Wat is er aan de hand? Stel je voor: je staat in de supermarkt en kiest een pot tomatensaus met een mooie Australische vlag erop. Je denkt: lokaal geproduceerd, dus vers en betrouwbaar. Maar wat als die tomaten helemaal niet uit Australië komen? Volgens een onderzoek van de Australian Broadcasting Corporation (ABC) verkopen verschillende grote voedselmerken in Australië tomatenproducten die in China zijn geteeld, terwijl ze als Australisch worden gepresenteerd. Forensische tests wijzen uit dat sommige producten zelfs afkomstig zijn uit de regio Xinjiang. Dat is nogal wat. Het roept vragen op over etikettering, transparantie en wat 'Australisch' eigenlijk betekent. ### Hoe kan dit gebeuren? Het antwoord zit vaak in de kleine lettertjes. Volgens de Australische voedselwetgeving mag een product 'Australisch gemaakt' heten als het in Australië is verwerkt, zelfs als de grondstoffen elders vandaan komen. Dus tomaten uit China kunnen in Australië tot saus worden verwerkt en dan als 'Australisch product' in de schappen liggen. Klinkt logisch, toch? Maar voor consumenten voelt het als misleiding. De ABC ontdekte dat sommige merken helemaal geen melding maken van de herkomst van hun tomaten. Andere zeggen vaag 'geproduceerd in Australië' zonder te vermelden waar de tomaten vandaan komen. Dat wringt, zeker nu steeds meer mensen bewust lokaal willen kopen. ### Waarom is dit belangrijk? Ten eerste: vertrouwen. Als je als consument denkt dat je Australische tomaten koopt, maar ze komen uit China, dan voel je je belazerd. Dat knaagt aan het vertrouwen in merken. Ten tweede: ethische kwesties. Xinjiang staat internationaal onder vuur vanwege vermeende mensenrechtenschendingen. Sommige consumenten willen producten uit die regio vermijden. Als merken de herkomst verzwijgen, ontneem je mensen die keuze. Ten derde: economische impact. Australische telers hebben het al moeilijk door droogte en stijgende kosten. Als grote merken goedkope Chinese tomaten gebruiken en toch 'Australisch' op het label zetten, ondermijnt dat de lokale sector. ### Wat zeggen de merken? De ABC benaderde meerdere grote merken voor commentaar. Sommige zegden toe hun etikettering te zullen aanpassen. Anderen benadrukten dat ze zich aan de wet houden. Maar de wet laat dus ruimte voor interpretatie. En dat is precies het probleem: wat juridisch mag, voelt voor consumenten vaak niet eerlijk. ### Wat kun je zelf doen? - **Lees etiketten goed.** Kijk niet alleen naar 'Australisch gemaakt', maar zoek naar de herkomst van de ingrediënten. - **Kies merken die transparant zijn.** Sommige merken vermelden wél expliciet waar hun tomaten vandaan komen. - **Steun lokale telers.** Koop waar mogelijk producten van de boerderij of met een keurmerk dat herkomst garandeert. - **Vraag om duidelijkheid.** Als je twijfelt, mail het merk. Consumentendruk werkt. ### Een breder probleem Dit is niet alleen een Australisch probleem. Over de hele wereld worstelen consumenten met misleidende etiketten. Denk aan 'Italiaanse' olijfolie die uit Tunesië komt, of 'Belgische' chocolade met cacaobonen uit Ivoorkust. De voedselindustrie is complex en globalisering maakt het lastig om te achterhalen waar je eten echt vandaan komt. Toch is er hoop. Steeds meer bedrijven kiezen voor volledige transparantie, bijvoorbeeld via QR-codes die je naar de boerderij leiden. En consumenten worden kritischer. Uiteindelijk zal de markt zich aanpassen aan die vraag. ### Conclusie Het onderzoek van de ABC legt een gevoelige kwestie bloot: grote merken verkopen Chinese tomaten als Australisch, en sommige komen zelfs uit Xinjiang. Voor jou als consument betekent het dat je extra alert moet zijn. Lees etiketten, stel vragen en kies bewust. Want uiteindelijk bepaal jij wat er in je winkelwagen ligt – en welke praktijken je wilt steunen.