Waarom de G7 China's greep op zeldzame aardmetalen wil doorbreken

Jan van Dijk · 2026-06-17

De afhankelijkheid van China als leverancier van zeldzame aardmetalen is al jaren een heikel punt voor Westerse economieën. Nu heeft de G7 een concreet doel gesteld: tegen 2030 mag geen enkel land meer dan 60 procent van de invoer van deze cruciale grondstoffen voor zijn rekening nemen. Het is een stap die verstrekkende gevolgen kan hebben voor de wereldwijde tech- en defensie-industrie. Zeldzame aardmetalen zijn geen gewone grondstoffen. Ze vormen de ruggengraat van moderne technologie, van smartphones en elektrische auto's tot windturbines en geavanceerde wapensystemen. Zonder deze materialen valt het digitale tijdperk stil. En juist op dit vlak is China al jarenlang de dominante speler, met een marktaandeel dat oploopt tot ver boven de 60 procent. ### Waarom deze grens van 60 procent? De keuze voor 60 procent is niet willekeurig. Het is een drempel die bedoeld is om de afhankelijkheid van één enkele leverancier te beperken. Wanneer een land meer dan 60 procent van zijn import uit één bron haalt, wordt het kwetsbaar voor politieke druk, exportbeperkingen of prijsschommelingen. De G7 wil met deze afspraak de risico's spreiden over meerdere landen en regio's. Volgens ingewijden is het doel om tegen 2030 een evenwichtiger verdeling te realiseren. Dat betekent niet dat China volledig wordt buitengesloten, maar wel dat andere leveranciers zoals Australië, Canada en enkele Afrikaanse landen een grotere rol moeten gaan spelen. Het is een strategische herpositionering van de wereldwijde toeleveringsketen. ### De uitdagingen van diversificatie Het klinkt eenvoudig, maar de realiteit is weerbarstig. China heeft niet alleen een groot marktaandeel, maar bezit ook de meest geavanceerde raffinagecapaciteiten ter wereld. Het is één ding om zeldzame aardmetalen uit de grond te halen, maar het verwerken ervan tot bruikbare materialen is een heel ander verhaal. - China domineert de raffinage van zeldzame aardmetalen met ongeveer 90 procent van de wereldwijde capaciteit. - Het opzetten van nieuwe raffinagefaciliteiten kost jaren en miljarden aan investeringen. - Milieuregels en vergunningstrajecten vertragen de ontwikkeling van alternatieve mijnbouwprojecten. Deze factoren maken het lastig om op korte termijn een reëel alternatief te creëren. Toch zijn er positieve ontwikkelingen. Australië heeft bijvoorbeeld meerdere projecten in de pijplijn en ook in Europa wordt geëxperimenteerd met het recyclen van elektronisch afval om zeldzame aardmetalen terug te winnen. ### Wat betekent dit voor de industrie? Voor bedrijven die afhankelijk zijn van zeldzame aardmetalen, zoals fabrikanten van elektrische voertuigen en producenten van medische apparatuur, betekent deze G7-afspraak een oproep tot actie. Zij moeten op zoek naar alternatieve leveranciers en mogelijk ook investeren in nieuwe technologieën die minder afhankelijk zijn van deze materialen. De Europese Unie heeft al stappen gezet met de Critical Raw Materials Act, die gericht is op het veiligstellen van de aanvoer van strategische grondstoffen. Ook Nederland speelt hierin een rol, met name op het gebied van onderzoek en innovatie. Bedrijven die nu al nadenken over hun toeleveringsketen, kunnen straks een concurrentievoordeel behalen. > "De afhankelijkheid van één land voor kritieke grondstoffen is een risico dat we ons niet langer kunnen veroorloven. Diversificatie is geen luxe, maar een noodzaak." – Een Europese handelsdiplomaat. ### De rol van Europa en Nederland Europa heeft de ambitie om tegen 2030 minstens 10 procent van de zeldzame aardmetalen zelf te winnen en te verwerken. Dat is een flinke opgave, maar niet onmogelijk. Er zijn veelbelovende mijnbouwprojecten in landen als Zweden en Portugal. Daarnaast wordt er geïnvesteerd in onderzoeksprogramma's om de efficiëntie van recycling te verbeteren. Nederland kan hier een belangrijke bijdrage leveren. Met onze kennis op het gebied van logistiek, technologie en duurzaamheid zijn we bij uitstek geschikt om een knooppunt te worden voor de verwerking en distributie van zeldzame aardmetalen. Bedrijven in de havens van Rotterdam en Amsterdam kunnen een cruciale rol spelen in de nieuwe toeleveringsketen. Het is echter geen pad zonder obstakels. De investeringen zijn groot en de concurrentie vanuit Azië is moordend. Toch biedt de G7-afspraak een duidelijk signaal: de wereld wil niet langer afhankelijk zijn van één leverancier. De komende jaren zullen bepalen of deze ambitie ook werkelijkheid wordt. ### Wat kun je als professional verwachten? Als professional in de sector van zeldzame aardmetalen of strategische grondstoffen, kun je de komende jaren rekenen op meer dynamiek. Er zullen nieuwe samenwerkingsverbanden ontstaan, handelsverdragen worden aangepast en er komt meer aandacht voor duurzame winning en recycling. De vraag naar expertise op dit gebied zal alleen maar toenemen. Het is verstandig om de ontwikkelingen op de voet te volgen en je netwerk uit te breiden met partijen buiten de traditionele kanalen. Wie nu investeert in kennis en relaties, staat straks sterker in een markt die ingrijpend gaat veranderen. De G7 heeft de koers uitgezet, nu is het aan de industrie om hierop in te spelen.