Duitslands vreemdste schuldmarkt is misschien geen veilige haven meer voor kredietverstrekkers

Jan van Dijk · 2026-06-20

Toen het Oostenrijkse motorfietsicoon KTM AG vorig jaar een insolventieplan presenteerde aan zijn schuldeisers, gebeurde er iets opmerkelijks. Een groep van meer dan honderd partijen schoof digitaal aan voor een tegenvoorstel. Maar dit was niet de gebruikelijke club van grote bedrijfsleningen. Nee, het was een bonte verzameling van investeerders uit kleine Duitse stadjes, Chinese banken en Europese pensioenfondsen. En hun kennis van de zaak liep enorm uiteen. De videovergadering was chaotisch, vertellen ingewijden. Sommigen hadden duidelijk huiswerk gedaan, anderen leken voor het eerst kennis te maken met de financiële details van KTM. Het zegt veel over hoe de Duitse schuldmarkt is veranderd. Wat ooit een rustig, voorspelbaar speelveld was, is nu een arena waarin heel verschillende spelers elkaar tegenkomen. ### Waarom deze markt zo bijzonder is De Duitse schuldmarkt, ook wel bekend als de Schuldschein-markt, is altijd al een buitenbeentje geweest. Bedrijven lenen hier direct geld bij institutionele beleggers, zonder tussenkomst van een beurs of een ratingbureau. Dat maakt het flexibel, snel en relatief goedkoop. Maar het brengt ook risico's met zich mee, zeker nu de markt zo divers is geworden. Vroeger waren het vooral Duitse spaarbanken en verzekeraars die dit soort leningen verstrekten. Ze kenden de lokale bedrijven, hadden jarenlange relaties en wisten precies waar ze aan begonnen. Tegenwoordig zie je echter steeds meer buitenlandse partijen, zoals Chinese banken en pensioenfondsen uit heel Europa. Die hebben vaak minder kennis van de lokale regelgeving en de specifieke risico's. ### De veranderende dynamiek Die nieuwe samenstelling heeft gevolgen. Waar vroeger één of twee grote kredietverstrekkers de dienst uitmaakten, zijn er nu tientallen partijen met uiteenlopende belangen. Dat maakt onderhandelingen een stuk ingewikkelder. Neem het KTM-dossier: de schuldeisers konden het maar moeilijk eens worden over een gezamenlijke strategie. Sommigen wilden snel een deal sluiten, anderen wilden juist maximale druk uitoefenen. Die dynamiek kan in het voordeel werken van de debiteur. Een gefragmenteerde groep schuldeisers is namelijk minder daadkrachtig. Ze hebben verschillende tijdslijnen, verschillende risicobereidheid en soms zelfs verschillende juridische interpretaties van dezelfde contracten. Het is alsof je onderhandelt met een groep die geen gemeenschappelijke taal spreekt. ### Wat dit betekent voor de toekomst De vraag is nu of deze markt nog steeds kan fungeren als veilige haven. Voorlopig lijken de meeste leningen gewoon te worden afgelost, maar de risico's stapelen zich op. Een faillissement in deze sector kan namelijk veel rommeliger worden dan vroeger. Denk aan juridische procedures die jaren duren, omdat partijen uit verschillende landen elkaar niet kunnen vinden. Daarnaast speelt de economische onzekerheid een rol. Hogere rentes en stagnerende groei maken het voor bedrijven moeilijker om aan hun verplichtingen te voldoen. En juist dan komt de diversiteit van de schuldeisers extra hard binnen. Een lokale bank heeft vaak meer geduld dan een internationale partij die zelf ook onder druk staat. ### Een oproep aan kredietverstrekkers Voor kredietverstrekkers die actief zijn in deze markt is er één belangrijk advies: ken je medespelers. Ga niet zomaar een lening aan zonder te weten wie er nog meer aan tafel zitten. Vraag door naar de ervaring van de andere partijen, hun juridische positie en hun verwachtingen. Het kan het verschil maken tussen een soepele afwikkeling en een jarenlange juridische strijd. De Duitse Schuldschein-markt is lang een van de best bewaarde geheimen geweest in de financiële wereld. Maar die tijd is voorbij. De markt is volwassen geworden, met alle uitdagingen van dien. Of het nog steeds een veilige haven is? Dat hangt vooral af van hoe goed de spelers elkaar leren kennen. En zoals de KTM-zaak laat zien: dat is makkelijker gezegd dan gedaan.