Deze datacenters kunnen de Australische energievraag tegen 2050 verdubbelen

Jan van Dijk · 2026-06-24

De energievraag van datacenters gaat de komende 25 jaar explosief groeien. Volgens de nieuwste routekaart van de Australische netbeheerder zal dit bijdragen aan een bijna verdubbeling van het elektriciteitsverbruik op het hoofdnet tegen 2050. Dat klinkt misschien als een ver-van-je-bed-show, maar het raakt ook ons hier in Nederland. We zien namelijk dezelfde trend: overal schieten datacenters uit de grond, van de Haarlemmermeer tot aan de Eemshaven. En dat heeft grote gevolgen voor onze eigen energievoorziening. Het is dus niet alleen een Australisch probleem, maar een wereldwijd fenomeen waar we allemaal mee te maken krijgen. ### Waarom de energievraag zo snel stijgt De belangrijkste oorzaak? Kunstmatige intelligentie. AI-modellen zoals ChatGPT verbruiken gigantische hoeveelheden stroom, zowel tijdens het trainen als bij dagelijks gebruik. Denk maar aan het beantwoorden van een simpele vraag: dat kost al snel tien keer meer energie dan een gewone zoekopdracht. Daar komt bij dat de verwerking van data steeds meer lokaal gebeurt, dicht bij de gebruiker. Dat zorgt voor extra druk op het stroomnet, vooral in dichtbevolkte gebieden. En dan hebben we het nog niet eens over koeling, want al die servers worden behoorlijk warm. ### Wat betekent dit voor Nederland? In ons eigen land zien we dezelfde ontwikkeling. De vraag naar stroom vanuit datacenters groeit hier ook harder dan verwacht. Netbeheerders als TenneT en Alliander moeten hun netten verzwaren, maar dat gaat niet van de ene op de andere dag. - Nieuwe datacenters moeten wachten op een aansluiting, soms jaren. - Bestaande bedrijven krijgen te maken met hogere nettarieven. - De druk op duurzame energiebronnen neemt toe, omdat we alles groen willen opwekken. Het is een uitdaging waar we gezamenlijk een oplossing voor moeten vinden. ### Hoe kunnen we dit aanpakken? Er zijn gelukkig wel mogelijkheden. Zo kunnen datacenters slimmer omgaan met hun energiegebruik door gebruik te maken van restwarmte. Die warmte kunnen we bijvoorbeeld gebruiken om huizen te verwarmen. Daarnaast kunnen we inzetten op meer flexibiliteit: datacenters die hun energieverbruik aanpassen op momenten dat het net het drukst is. Ook investeren in energieopslag is cruciaal. Op die manier kunnen we pieken opvangen en voorkomen dat we straks met stroomtekorten zitten. Het is een kwestie van vooruitdenken en samenwerken, zowel met bedrijven als met de overheid. ### De toekomst is digitaal, maar ook duurzaam We kunnen niet meer om de digitale wereld heen. Alles wat we online doen, kost energie. Maar dat betekent niet dat we de andere kant op moeten kijken. Door nu de juiste keuzes te maken, kunnen we ervoor zorgen dat de groei van datacenters hand in hand gaat met een duurzame energievoorziening. Het is een uitdaging, maar ook een kans. Een kans om onze infrastructuur toekomstbestendig te maken en om te laten zien dat we slim met onze energie kunnen omgaan. De komende jaren worden cruciaal, zowel in Australië als hier bij ons. Dus laten we niet wachten tot het probleem zich opdringt, maar nu al stappen zetten. Want de energietransitie is geen ver-van-ons-bed-show, het is onze dagelijkse realiteit.