China wacht af: waarom Iran-conflict Beijing bevoordeelt

Jan van Dijk · 2026-05-09

De spanningen in het Midden-Oosten lopen op, maar wie profiteert er echt? Volgens congreslid Ro Khanna (D-Californië) kijkt China rustig toe terwijl de VS zich vastbijt in het Iran-conflict. En dat is precies waarom Beijing de grootste winnaar wordt. Khanna, een senior Amerikaans analist, waarschuwt dat de VS een slimmere, strategischere aanpak nodig heeft. Het land heeft al 80.000 banen in de maakindustrie verloren, deels door oneerlijke handelspraktijken van China. Ondertussen blijven Amerikaanse havens achter, terwijl Chinese havens wereldwijd domineren. ### De impact van oneerlijke handel China gebruikt subsidies en staatssteun om eigen bedrijven te bevoordelen. Dat klinkt misschien technisch, maar het heeft directe gevolgen voor jouw portemonnee. Denk aan goedkopere Chinese producten die de markt overspoelen, terwijl Amerikaanse fabrieken sluiten. - 80.000 banen verloren in de VS - Amerikaanse havens verliezen concurrentiepositie - Chinese producten worden kunstmatig goedkoper Dit is geen toeval. Het is een bewuste strategie van Beijing om de wereldmarkt te domineren.  ### Waarom het Iran-conflict China helpt Het Midden-Oosten is een kruitvat. Elke verstoring van de olie- en gasstromen raakt de wereldeconomie. Maar China heeft een voordeel: het heeft jarenlang geïnvesteerd in alternatieve routes en energiebronnen. Terwijl de VS zich focust op militaire interventies, bouwt China stilletjes aan handelsrelaties met Iran en andere landen in de regio. Het resultaat? Peking krijgt toegang tot goedkope olie, terwijl de VS vastzit in dure conflicten.  ### De sleutel: kunstmest en de Straat van Hormuz Een van de meest onderbelichte punten is de prijs van kunstmest. Die is de afgelopen jaren flink gestegen, mede door de oorlog in Oekraïne. Voor boeren in de VS en Europa betekent dat hogere kosten, wat uiteindelijk leidt tot duurdere boodschappen. Khanna benadrukt dat het heropenen van de Straat van Hormuz cruciaal is. Deze zeestraat is een van de belangrijkste olieroutes ter wereld. Als die geblokkeerd blijft, stijgen de energieprijzen en daarmee de productiekosten van alles, van voedsel tot transport. > "De VS moet zijn prioriteiten opnieuw stellen. In plaats van overal brandjes te blussen, moeten we investeren in onze eigen economie en havens." – Ro Khanna ### Wat betekent dit voor Nederland? Als Nederlandse lezer vraag je je misschien af: wat heb ik hieraan? Veel, eigenlijk. De Nederlandse economie is sterk afhankelijk van internationale handel. Onze havens in Rotterdam en Amsterdam zijn cruciale knooppunten. Als de VS zijn focus verlegt naar China, kan dat kansen bieden voor Nederlandse bedrijven. Bijvoorbeeld in de havenlogistiek of de handel in kunstmest en energie. Maar het brengt ook risico's met zich mee, zoals hogere prijzen voor importproducten. ### De strategische les Khanna's boodschap is duidelijk: de VS moet stoppen met ad-hoc reacties en een langetermijnvisie ontwikkelen. China wacht niet af; het speelt het spel slim. En terwijl de VS zich verliest in conflicten, bouwt Beijing stilletjes aan een wereldwijde invloedssfeer. Voor beleggers is dit een belangrijk signaal. Wie denkt dat China alleen maar toekijkt, heeft het mis. Het land is bezig met een stille maar krachtige opmars. En dat kan grote gevolgen hebben voor de wereldeconomie. Dus, de volgende keer dat je hoort over een conflict in het Midden-Oosten, vraag jezelf af: wie profiteert er echt? Het antwoord is vaak niet wie je denkt.