Waarom China's energievoorspellingen steeds moeilijker worden

Jan van Dijk · 2026-06-29

Het is een uitdaging waar veel economen en analisten mee worstelen: hoe voorspel je iets dat constant in beweging is? Voor China wordt die vraag steeds dringender, vooral als het gaat om energieverbruik. Een hoge overheidsfunctionaris gaf recentelijk toe dat de onzekerheid in het voorspellen van de energievraag groeit. En dat heeft alles te maken met fundamentele veranderingen in de economie. ### De onzichtbare verschuivingen in de economie Je kunt het vergelijken met het voorspellen van het weer. Vroeger had je redelijk stabiele patronen - seizoenen die elkaar opvolgden, temperaturen die binnen bepaalde bandbreedtes bleven. Maar nu lijkt alles te verschuiven. In China's economie gebeurt iets vergelijkbaars. Traditionele industrieën, die decennialang het energieverbruik domineerden, worden langzaam maar zeker ingehaald door nieuwe sectoren. Het zijn vooral die nieuwe industrieën - denk aan kunstmatige intelligentie, elektrische voertuigen, en geavanceerde halfgeleiders - die het speelveld veranderen. Ze groeien niet alleen snel, ze verbruiken energie op compleet andere manieren. Waar een staalfabriek een constante, voorspelbare stroom nodig heeft, kan een datacenter pieken en dalen vertonen die veel moeilijker te voorspellen zijn. ### Waarom traditionele modellen tekortschieten De modellen die jarenlang goed werkten, lopen nu tegen hun grenzen aan. Ze waren gebaseerd op aannames die niet meer kloppen: - Industriële groei leidde altijd tot proportionele stijging in energieverbruik - Nieuwe technologieën zouden energie-efficiënter zijn - Consumptiepatronen veranderden geleidelijk Maar de realiteit is anders. Een fabriek voor zonnepanelen kan met geavanceerde automatisering veel meer produceren met minder energie. Tegelijkertijd verbruiken de servers die AI-modellen trainen enorme hoeveelheden stroom - soms het equivalent van een kleine stad. "We staan voor een paradox," merkte een analist onlangs op. "Aan de ene kant worden we steeds efficiënter in ons energiegebruik per product. Aan de andere kant creëren we volledig nieuwe vormen van verbruik die we nog niet goed begrijpen." ### De impact op beleid en investeringen Deze onzekerheid heeft concrete gevolgen. Hoe plan je nieuwe energiecentrales als je niet zeker weet hoeveel stroom er over vijf jaar nodig is? Hoe investeer je in netwerken als je niet weet waar de grootste vraag gaat ontstaan? Voor beleidsmakers wordt het een soort schaken in het donker. En het raakt niet alleen China zelf. Als 's werelds grootste energieverbruiker - met een verbruik van meer dan 8.500 terawattuur per jaar - heeft elke verschuiving in China's vraag gevolgen voor wereldwijde energiemarkten en prijzen. Wanneer China meer LNG nodig heeft, voelen Europese bedrijven dat in hun energierekeningen. ### Wat dit betekent voor de energietransitie Misschien wel het meest interessante aspect is hoe dit de energietransitie beïnvloedt. China heeft ambitieuze doelen gesteld voor koolstofneutraliteit. Maar als je niet precies weet hoeveel energie je nodig hebt, wordt het moeilijker om de juiste mix van hernieuwbare bronnen te plannen. Wind- en zonne-energie zijn geweldig, maar ze zijn variabel. Je kunt ze niet zomaar aanzetten wanneer de vraag piekt. Dus heb je back-up nodig, of enorme opslagcapaciteit. En hoeveel precies? Dat wordt de miljoeneneuro vraag waar steeds moeilijker antwoord op te geven is. De komende jaren zullen cruciaal zijn. Of China erin slaagt om zijn energievoorziening betrouwbaar te houden terwijl de economie transformeert, zal niet alleen bepalend zijn voor de eigen groei, maar voor de stabiliteit van wereldwijde energiemarkten. En dat maakt elke voorspelling, hoe onzeker ook, het waard om aandacht aan te besteden.