Bolivia’s pragmatische koers na 20 jaar eenpartijstelsel

Jan van Dijk · 2026-05-24

Bolivia staat op een kruispunt. Na twee decennia van eenpartijbewind probeert president Rodrigo Paz een nieuwe weg in te slaan. En dat is geen makkie. In een gesprek met Wall Street Week legt hij uit waarom pragmatisme de boventoon voert, niet ideologie. ### Protesten als lakmoesproef De afgelopen weken zagen we protesten op straat. Mensen die hun stem laten horen. Paz ziet dat niet als een bedreiging, maar als een teken dat democratie leeft. ‘Protesten testen onze democratie,’ zegt hij. ‘Maar ze laten ook zien dat we vooruitgang boeken.’ Het is een delicate balans. Je wilt dat mensen hun onvrede kunnen uiten. Tegelijkertijd moet de overheid stabiliteit bewaren. Paz gelooft dat dialoog de enige manier is om vooruit te komen.  ### Van ideologie naar pragmatisme Wat opvalt aan deze regering? Ze kiest voor wat werkt, niet voor wat in een ideologisch hokje past. Paz legt uit: ‘We hebben geen tijd voor dogma’s. We moeten problemen oplossen.’ Dat betekent: - Samenwerken met zowel linkse als rechtse partijen - Economische groei stimuleren zonder sociale rechtvaardigheid te vergeten - Investeren in infrastructuur en onderwijs, ongeacht politieke kleur Het klinkt simpel, maar het is een flinke uitdaging. Zeker in een land waar de politieke cultuur decennialang draaide om loyaliteit aan één partij. ### De erfenis van eenpartijbewind Twintig jaar is lang. Dat laat sporen na. Mensen zijn gewend aan een bepaalde manier van doen. Ambtenaren, bedrijven, burgers – iedereen moet wennen aan een nieuwe realiteit. Paz erkent dat: ‘Het sluiten van dit hoofdstuk vraagt geduld. Van ons allemaal.’ Hij ziet het als een proces van vallen en opstaan. Fouten worden gemaakt. Maar zolang we ervan leren, komen we verder. ‘Pragmatisme betekent niet dat we geen principes hebben,’ voegt hij eraan toe. ‘Het betekent dat we flexibel zijn in hoe we die principes bereiken.’ ### Wat dit betekent voor investeerders Voor wie zaken wil doen in Bolivia, is dit goed nieuws. Een regering die kiest voor stabiliteit en groei, is voorspelbaarder. Maar het blijft een risico. Politieke verandering gaat nooit zonder hobbels. Toch ziet Paz kansen: - Hervormingen in de energiesector - Betere handelsbetrekkingen met buurlanden - Investeringen in duurzame projecten Hij benadrukt dat Bolivia openstaat voor buitenlandse partners. Mits die bereid zijn om langetermijnrelaties op te bouwen. ‘Geen snelle winsten, maar duurzame groei,’ zegt hij. ### De weg vooruit Het is nog te vroeg om te zeggen of Paz’ aanpak slaagt. Maar één ding is duidelijk: de koers is veranderd. Weg met de oude, starre ideologieën. Welkom bij een pragmatischere, meer open manier van regeren. Of dat genoeg is om de uitdagingen van Bolivia het hoofd te bieden? De tijd zal het leren. Maar voor nu klinkt het als een verademing.