Azië koopt recordhoeveelheid Amerikaanse olie door Hormuz-crisis

Jan van Dijk · 2026-03-19

Het is een opvallende verschuiving in de wereldwijde energiemarkt. Aziatische afnemers hebben de afgelopen maanden een recordhoeveelheid Amerikaanse olie ingeslagen. We praten over de grootste aankopen in drie jaar tijd. En de oorzaak? De toenemende spanningen rond de Straat van Hormuz. Die cruciale zeestraat is de levensader voor olie uit het Midden-Oosten. Maar door geopolitieke onrust zoeken kopers nu naar alternatieven. En die vinden ze steeds vaker aan de andere kant van de wereld. ### Waarom de Straat van Hormuz zo belangrijk is Laten we even stilstaan bij het belang van deze zeepassage. De Straat van Hormuz is slechts ongeveer 39 kilometer breed op het smalste punt. Toch stroomt er dagelijks zo'n 21 miljoen vaten olie doorheen. Dat is ongeveer een vijfde van de wereldwijde olieconsumptie. - Het is de belangrijkste exportroute voor olie uit Saudi-Arabië, Iran, de VAE en Koeweit - Een onderbreking kan de olieprijzen wereldwijd laten exploderen - De regio kent een lange geschiedenis van spanningen en conflicten Voor Aziatische economieën is dit een directe bedreiging voor hun energievoorziening. En dus kijken ze naar andere opties.  ### De opkomst van Amerikaanse olie als alternatief De Verenigde Staten zijn de afgelopen jaren uitgegroeid tot een van 's werelds grootste olieproducenten. Dankzij de schalierevolutie kan het land nu enorme hoeveelheden exporteren. En die olie heeft een groot voordeel: hij komt niet via de Straat van Hormuz. 'Diversificatie van onze energievoorziening is geen luxe meer, het is een noodzaak,' merkte een anonieme handelaar uit Singapore op. 'De risico's in het Midden-Oosten worden simpelweg te groot.' De cijfers spreken boekdelen. De export van Amerikaanse ruwe olie naar Azië is met meer dan 40% gestegen ten opzichte van vorig jaar. Vooral China, Zuid-Korea en India zijn grote afnemers geworden. ### Wat dit betekent voor de energiemarkt Deze verschuiving heeft gevolgen voor iedereen. Voor Nederland en Europa betekent het dat de concurrentie om energie toeneemt. Aziatische landen zijn bereid een premie te betalen voor stabiele leveringen. De logistiek is ook een uitdaging. Het vervoeren van olie van de Amerikaanse Golfkust naar Azië kost meer tijd en geld dan transport vanuit het Midden-Oosten. We praten over een reis van zo'n 15.000 kilometer in plaats van 6.000 kilometer. Toch zijn de extra kosten voor veel landen acceptabel. De zekerheid van levering weegt zwaarder. En dat vertaalt zich direct naar de handelsstromen die we nu zien. ### De toekomst van energiehandel De vraag is natuurlijk: is dit een tijdelijke reactie of een structurele verandering? De meeste analisten denken het laatste. Zelfs als de spanningen in de Straat van Hormuz afnemen, blijft het risicobewustzijn bestaan. Landen willen niet afhankelijk zijn van één regio. En de Verenigde Staten bieden een politiek stabiel alternatief. De handelsrelaties tussen de VS en Azië worden hierdoor alleen maar hechter. Voor de olieprijzen betekent dit een nieuwe dynamiek. De prijsverschillen tussen verschillende soorten olie kunnen groter worden. En de transportkosten worden een steeds belangrijkere factor in de totale prijs. Het is een reminder dat energiezekerheid nooit vanzelfsprekend is. En dat geopolitieke spanningen directe gevolgen hebben voor wie wat betaalt aan de pomp. Of in dit geval, in de haven.