AI-wedloop: VS of China, wie wint de race?

Jan van Dijk · 2026-07-02

De concurrentie tussen de Verenigde Staten en China op het gebied van kunstmatige intelligentie is een van de meest besproken onderwerpen van dit decennium. Het is niet zomaar een technologische wedstrijd; het gaat om economische macht, veiligheid en invloed op wereldwijde schaal. Recente uitspraken van een Amerikaanse volksvertegenwoordiger zetten deze spanning weer scherp op de kaart. ### De kern van de boodschap Missouri-vertegenwoordiger Jason Smith, een Republikein, liet in een interview met Bloomberg duidelijk blijken waar zijn prioriteiten liggen. Hij stelde onomwonden dat de VS de leider moet blijven in AI-ontwikkeling, en niet China. Dat is geen verrassende uitspraak, maar wel een die de urgentie van het moment weergeeft. Het gaat niet alleen om wie de beste chatbots bouwt, maar om wie de regels van de digitale toekomst bepaalt. Smith sprak ook over de eerste verjaardag van de One Big Beautiful Bill, een wet die volgens hem belangrijk is voor de Amerikaanse economie. Die wet moet de industrie stimuleren en banen creëren. Interessant genoeg koppelt hij dat direct aan de AI-ontwikkeling: zonder sterke economische fundamenten kun je geen technologische voorsprong behouden. ### Handelsoorlog of handelsstrategie? Een ander opvallend punt in het interview ging over de USMCA, de handelsovereenkomst tussen de VS, Mexico en Canada. Smith gaf aan dat de regering-Trump bewust kiest voor een andere benadering door het pact niet te verlengen zoals het er nu ligt. Het argument? Een betere handelsrelatie opbouwen, niet per se een slechtere. Dat klinkt misschien tegenstrijdig. Want hoe kun je een betere relatie krijgen door een bestaand verdrag niet te verlengen? Het antwoord ligt in de onderhandelingspositie. Door druk te zetten, hoopt de regering betere voorwaarden te krijgen voor Amerikaanse bedrijven. Vooral in sectoren waar AI en technologie een grote rol spelen, zoals halfgeleiders en datacenters, kan dat grote gevolgen hebben. ### Wat betekent dit voor Europa? Nu denk je misschien: dit gaat over de VS en China, wat heeft dat met mij te maken? Meer dan je zou denken. Europa, en specifiek Nederland, zit tussen deze twee grootmachten in. We importeren technologie, exporteren kennis en proberen onze eigen positie te versterken. De uitspraken van Smith laten zien dat de VS bereid is om harde keuzes te maken. Voor Nederlandse bedrijven die afhankelijk zijn van Amerikaanse of Chinese technologie, betekent dit dat ze zich moeten voorbereiden op een wereld waarin handelsrelaties sneller kunnen veranderen dan ooit. ### De rol van OpenAI en innovatie Interessant is dat Smith ook verwees naar recent nieuws over OpenAI. Dat bedrijf staat symbool voor de Amerikaanse AI-ambities. Maar het laat ook zien hoe snel de sector beweegt. Wat vandaag revolutionair is, kan morgen achterhaald zijn. Die dynamiek maakt het lastig voor overheden om wet- en regelgeving bij te houden. Voor investeerders en professionals is dat zowel een risico als een kans. Wie slim inspeelt op deze ontwikkelingen, kan profiteren van de groei. Wie te afwachtend is, loopt het risico achterop te raken. ### Praktische implicaties voor de Nederlandse markt Als we dit vertalen naar de Nederlandse situatie, zijn er een paar concrete zaken om in de gaten te houden: - **Exportregels**: Wijzigingen in Amerikaanse exportbeperkingen kunnen directe gevolgen hebben voor Nederlandse techbedrijven. - **Investeringen**: Europese bedrijven zoeken steeds vaker alternatieven voor Amerikaanse en Chinese AI-oplossingen. - **Samenwerking**: De roep om meer Europese samenwerking op AI-gebied wordt steeds luider, juist omdat we niet afhankelijk willen zijn van één partij. Het is een complex speelveld. Maar één ding is duidelijk: de uitspraken van Smith zijn geen loos praatje. Ze weerspiegelen een strategie die de komende jaren grote impact zal hebben op de wereldwijde techsector. En ook al speelt het zich grotendeels af in Washington en Beijing, de gevolgen zijn voelbaar in Amsterdam, Eindhoven en Rotterdam. Dus of je nu werkt bij een groot bedrijf of een startup, het loont om deze ontwikkelingen op de voet te volgen. De wereld van AI is niet alleen een technologisch verhaal, maar ook een politiek en economisch schaakspel. En de volgende zetten worden nu bepaald.