Wat de aanval in de Straat van Hormuz betekent voor onze gasprijzen

Jan van Dijk · 2026-06-26

Het is een drukke week geweest op de Europese gasmarkt. Je zag de prijzen op en neer gaan, een beetje zoals een achtbaan. En dat terwijl we net dachten dat de rust was wedergekeerd na die hele energiecrisis. Wat is er aan de hand? Het draait allemaal om een gebeurtenis ver weg, maar met directe gevolgen voor onze portemonnee hier in Nederland. ### De aanval die alles in beweging zet In de Straat van Hormuz, een cruciale doorgang voor de wereldwijde energievoorziening, werd een vrachtschip aangevallen. Dat is op zichzelf al zorgwekkend, maar de timing maakt het extra spannend. Qatar, een van 's werelds grootste exporteurs van vloeibaar aardgas (LNG), staat namelijk op het punt om de export flink op te voeren. Veel van die Qatarese schepen moeten precies door diezelfde straat varen. Handelaren zitten nu met hun handen in het haar. Ze moeten inschatten hoe groot het veiligheidsrisico echt is. Gaat dit eenmalig incident leiden tot hogere verzekeringspremies voor schepen? Of is dit het begin van een langere periode van onrust? Die vragen zorgen voor onzekerheid, en op de financiële markten betekent onzekerheid meestal: schommelende prijzen. ### Waarom Hormuz zo belangrijk is voor Europa Misschien vraag je je af waarom een zeestraat aan de andere kant van de wereld zo'n impact heeft op onze gasrekening. Het antwoord is simpel: afhankelijkheid. Sinds de oorlog in Oekraïne zijn Europese landen, waaronder Nederland, veel meer LNG gaan importeren om het Russische pijpleidinggas te vervangen. Landen als Qatar, de Verenigde Staten en Australië zijn nu onze belangrijkste leveranciers. - Ongeveer 20% van alle wereldwijde olie- en gasvoorraden passeert de Straat van Hormuz. - Voor LNG is dit een nog belangrijkere route, vooral voor leveringen vanuit de Golfregio naar Azië en Europa. - Een langdurige verstoring kan leiden tot omleidingen van schepen, wat de reistijd verlengt en de kosten opdrijft. Die kosten worden uiteindelijk doorberekend. Het is een keten: duurdere transportkosten leiden tot duurdere inkoopprijzen voor handelaren, wat weer resulteert in hogere groothandelsprijzen op de TTF-beurs in Nederland. En uiteindelijk merken wij dat aan de pomp en op onze maandelijkse energienota.  ### De rol van Qatar in dit hele verhaal Qatar is momenteel bezig met een enorme uitbreiding van zijn LNG-productiecapaciteit. Het North Field Expansion-project moet het land tegen 2027 naar de top van de exporteurslijst stuwen. Europa hoopt hier een flink stuk van de taart te krijgen. Maar dit incident zet die plannen even in een ander licht. "Veiligheid op zee is de basis van de mondiale energiehandel," merkte een marktanalist op. "Zonder garanties daarop, worden alle berekeningen weer overnieuw gedaan." Het komt erop neer dat de beloofde extra voorraden uit Qatar alleen maar helpen om de prijzen te stabiliseren als ze ook daadwerkelijk veilig en betrouwbaar kunnen arriveren. ### Wat dit voor jou betekent Op korte termijn zie je vooral volatiliteit. De prijs voor een megawattuur (MWh) gas op de groothandelsmarkt schoot omhoog na het nieuws, maar zakte later weer iets. Dat is typisch marktgedrag: eerst een reactie op emotie, dan een afweging van de feiten. Voor consumenten met een variabel contract kunnen deze schommelingen op termijn doorwerken. Op de langere termijn onderstreept dit incident hoe kwetsbaar onze energievoorziening nog steeds is. Het is een reminder dat diversificatie – het halen van energie uit zoveel mogelijk verschillende bronnen en via verschillende routes – niet zomaar een modewoord is. Het is essentieel voor een stabiele en betaalbare energievoorziening in Nederland en de rest van Europa. Dus de volgende keer dat je het nieuws over de gasprijzen ziet, weet je: het is vaak meer dan alleen cijfers op een scherm. Het is een complex web van geopolitiek, logistiek en marktpsychologie, waarvan de draden tot in onze huiskamers reiken.